Yerel ve Yabancı Bamya (Abelmoschus esculentus L. ) Genotiplerinin Morfolojik Karakterizasyonu

Morphological Characterization of Local and Foreign Okra (Abelmoschus esculentus L.) Genotypes

Özet

Bu çalışmada 54 adet yerli ve yabancı bamya çeşit ve genotipi UPOV kriterlerine göre 3 fenolojik gözlem, 9 çiçek ve meyve özelliği, 9 bitki özelliği ve 2 tohum özelliği bakımından morfolojik olarak taranarak tanımlanmıştır. Genotiplerin bitki boyu 50.0 cm ile 258.3 arasında, yaprak eni 12.88 cm ile 37.00 cm arasında değişmiştir. Hasat olgunluğuna gelmiş meyvelerin ortalama meyve genişlikleri 6.00 mm ile 36.10 mm arasında, meyve uzunluğu değerleri 32.97 mm ile 127.10 mm arasında dağılım göstermiştir. Ortalama meyve ağırlığı 3.80 g ile 19.60 g arasında ölçülmüştür. Çalışmada tohum özellikleri, gövde tüylülüğü, gövde rengi, yaprak rengi, kaliks parçalarının sayısı, bitki boyu, yaprak boyu, petal rengi, meyve yivliliği, meyve rengi, meyve şekli, meyve köşeliği, meyve tüylülüğü, meyve bazal yapısı ve tohum şekli gibi özellikler bakımından genotipler arasında farklılıkların olduğu gözlenmiştir. Bamya genotiplerinin toplam varyansına ilk iki temel bileşen %17.9 ve %15.6 oranında katkıda bulunmuştur. Özdeğeri 1’den büyük 7 temel bileşenin toplam varyansa kümülatif katkısı %72.99 olmuştur. Birinci temel bileşene en çok vektörel katkı yaprak ve gövde tüylülüğü karakterleri tarafından ikinci temel bileşene en fazla vektörel katkı ise yaprak ve gövde renkleri tarafından sağlanmıştır. Genotipler arasındaki benzerlik ve farklılıklar korelasyon katsayıları ve Öklid uzaklıkları ile doğrulanmıştır. Gen havuzunda karakterize edilen genotiplerin ıslah programlarında kullanılabilecek çeşitlilikte olduğu belirlenmiştir.

Abstract

In this study, according to UPOV criteria 54 local and foreign okra cultivars and genotypes were morphologically scanned and defined in terms of 3 phenological observations, 10 flower and fruit characteristics, 9 plant characteristics and 2 seed characteristics. Plant height varied between 50.0 cm and 258.3 cm, leaf width between 12.88 cm and 37.00 cm. The average fruit diameter ranged between 6.00 mm and 36.10 mm, and the fruit length ranged between 32.97 mm and 127.10 mm. Average fruit weight was measured between 3.80 g and 19.60 g. The first two main components contributed 17.9% and 15.6% to the total variance of okra genotypes. The cumulative contribution of 7 principal components in which eigenvalue greater than 1 to the total variance was 72.99%. The most vectorial contribution to the first principal component was provided by the leaf and stem hairiness characters, and the most vectorial contribution to the second principal component was provided by the leaf and stem colors. Similarities and dissimilarities between genotypes were confirmed by correlation coefficients and Euclidean distances. In the study, the differences among the okra genotypes were determined in terms of seed characteristics, stem hairiness, stem color, leaf color, number of calyx fragments, plant height, leaf length, petal color, fruit groove, fruit color, fruit shape, fruit angularity, fruit hairiness, fruit basal structure and seed shape. It has been determined that characterized germplasm have variability to use breeding programs