KRİPTO VARLIKLAR VE CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU*

Özet

nsanlar tarafından kurulan para sistemleri zaman içinde yetersiz kalarak yerini farklı ödeme sistemlerine bırakmıştır. Kullanılan ödeme yöntemleri, özellikle teknolojinin gelişmesiyle birlikte büyük oranda değişmeye başlamıştır. Bu değişikliğin gerçekleşmesinde, itibari paranın elektronik ortamda kullanılmasına imkân tanıyan elektronik ödeme sistemleri önemli bir rol oynamıştır. En radikal değişim ise kripto varlıkların ortaya çıkmasıyla yaşanmıştır. Kripto varlıkların yaygınlaşmasıyla zamandan ve mekândan bağımsızlaşan, fiziki ve coğrafi sınırlamalardan kurtulan paralar kullanılmaya başlanmıştır. Esasında kripto varlıklar, mahremiyeti ve işlem şeffaflığını kripto şifreleme yöntemiyle koruyarak aracısız ve güvenli veri transferi yapılmasını sağlayan yazılımlardır. Ancak bu varlıklar, verilerin değişim ve yatırım amacıyla kullanılmasına olanak sağladığı için para ile özdeşleştirilmektedir. Bitcoin’in ortaya çıkmasıyla hayatımıza dahil olan kripto varlıklar, güvenlik, mahremiyet ve hız gibi birçok konuda kişilere büyük avantaj sağlamaktadır. Parasal bir değerin dünyanın bir ucundan diğer bir ucuna daha hızlı, daha güvenli ve daha ucuz şekilde transfer edilebilmesi, bu varlıkların önemli ölçüde yaygınlaşmasına neden olmuştur. Fakat bu teknolojinin sağladığı avantajlar, suç işlemek için yeni fırsatlar arayan suçluların da dikkatini çekmektedir. Üstelik kripto varlıkların ortak kabul gören hukuki bir kimliği bulunmadığından hem ulusal hem de uluslararası alanda yasal boşluklar ortaya çıkabilmektedir. Bu durum, suç işlemek isteyen kişilerin daha yoğun bir şekilde bu alana yönelmesine sebep olmaktadır. Suçlular, kripto varlıkların sağladığı anonimlikten faydalanarak hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti, silah ticareti, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması, vergi kaçakçılığı, terörizmin finansmanı gibi birçok suç tipini daha korkusuz ve kolay şekilde işlemektedir. Bu nedenle konunun cezai ve hukuki açıdan mercek altına alınması önem taşımaktadır. Özellikle mevcut ceza hukuku düzenlemelerinin, kripto varlıkların sanal, anonim ve kompleks yapısıyla mücadele etmek için yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda ilk olarak konuyla ilgili temel kavramlar hakkında bilgi verilmiş, sonrasında Bitcoin üzerinden kripto varlıkların sistemsel özellikleri somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci ve son bölümünde ise konunun ceza hukuku bakımından yansımaları ele alınarak, hırsızlık, yağma, dolandırıcılık ve suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin aklanması suçu özelinde Türk ceza hukuku bakımından ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır.

Abstract

The monetary systems established by people became insufficient over time and left their place to different payment systems. The payment methods used have started to change significantly, especially with the development of technology. Electronic payment systems, which allow the use of fiat money in electronic form, played an essential role in realizing this change. The most radical change has been experienced with the emergence of crypto assets. With the spread of crypto assets, money that becomes independent of time and space, free from physical and geographical limitations, has begun to be used. In fact, crypto assets are software that provides unmediated and secure data transfer by protecting the privacy and transaction transparency with crypto encryption. However, these assets are identified with money because they allow data to be used for exchange and investment purposes. Crypto assets, which have become part of our lives with the emergence of Bitcoin, provide a great advantage to people in many areas such as security, privacy, and speed. The fact that a monetary value can be transferred from one part of the world to the other faster, safer, and cheaper has led to the widespread use of these assets. However, the advantages of this technology also attract the attention of criminals who are looking for new opportunities to commit crimes. Moreover, since crypto-assets do not have a common legal identity, legal gaps emerge nationally and internationally. This situation causes people who want to commit crimes to tend to this area more intensely. Criminals commit many crimes such as theft, fraud, drug trafficking, arms trade, money laundering, tax evasion, financing of terrorism more fearlessly and effortlessly by taking advantage of the anonymity provided by crypto assets. Therefore, it is crucial to examine the issue from a criminal and legal perspective. In particular, it is necessary to evaluate whether the current criminal law regulations are sufficient to combat the virtual, anonymous, and complex structure of crypto assets. In this context, the basic concepts related to the subject were provided, and then the systematic features of crypto assets via Bitcoin were tried to be concreted. In the second and last part of the study, the subject’s reflections in terms of criminal law were discussed, and a detailed examination was carried out in Turkish criminal law, especially for the crime of theft, looting, fraud, and money laundering.