Küçük Asya Sikkeleri’nde Grifon Tipleri

Özet

Grifon; Mısır, Mezopotamya veya Suriye tasvir sanatlarında ilk ortaya çıktığı andan itibaren binlerce yıl sonrasına uzanacak bir betimleme ve anlam bütünlüğüne sahiptir. Suriye'nin güneş tanrısı Malakbel'le, Mısır'da yine güneş tanrısıyla olan bağı, Hindistan'da Helios kültüyle ve Hellen dünyasında Apollon'la olan ilişkisi binlerce yıl boyunca sembolik içeriğini bazı çeşitlemeler ve değişiklikler dışında koruyan bir yaratıkla karşı karşıya olduğumuzu ortaya koyar. Grifon'un sikkeler üzerinde de en erken dönemlerden itibaren hem bir tip hem de bir tipe eşlik eden sembol olarak kullanıldığı görülmektedir. Küçük Asya kentleri istikrarlı bir şekilde grifon'u Roma Dönemi'ni de dâhil ederek yaklaşık sekiz yüzyıl boyunca kullanmışlardır. Bu makalede M.Ö. VI. yüzyıldan M.S. III. yüzyıla kadar olan süreçte Küçük Asya sikkeleri üzerinde yer alan grifon tasvirlerinin kısa bir tipolojik değerlendirmesi yapılmıştır. Görülmektedir ki uzun bir zaman dilimi içerisinde yaygın bir kullanım gören grifon betimlemeleri resimsel olarak kuş grifon ve arslan grifon olarak ikiye ayrılmaktadır. Duruş veya hareket temel alınmak suretiyle yapılan değerlendirme ise dokuz ayrı grifon tipinin ortaya konmasını sağlamıştır

Abstract

The griffin, as in its portrayal in the art of Egypt, Mesopotamia or Syria, has the same description and meaning from the beginning for thousands of years. It's relationship with Malakbel, the Syrian Sun God and the Egyptian Sun god, it's relation with the cult of Helios in India and also in Hellas with Apollon, further protecting its symbolic content with some variations and modifications for thousands of years, exposes the creature we're concerned with. The griffin on the coins at the beginning of the earliest period is used as a type, as well as an accompanying symbol for a type. The cities of Asia Minor consistently employed the griffon for nearly nine centuries, including during the Roman Period. In this article typographical evaluations of pictorial depictions of griffins on Asia Minor coins between the VI. century B.C. to the III. century A.D. are made. It is noticeable that over a long time period pictorial depictions of griffins divided into two as a bird or as a lion. Evaluation based upon their posture and movement also has made clear that there are nine different types of griffins