Elizabeth Sahnesi’nin içinde/dışında İdam ve Adalet Shakespeare’in İlk Dörtlemesi

Public Execution and Justice on/off the Elizabethan Stage: Shakespeare’s First Tetralogy

Özet

Geç Elizabeth Döneminde sosyo-politik çatışmalar görülmüştür. Bu çatışmalar başta bölük pörçük olmasına rağmen, yavaş yavaş Elizabeth rejimine karşı duyulan toptan bir muhalefet tavrını oluşturmuştur. Ancak, sansür mekanizmasının varlığı ile hukuk sisteminin devletin baskı araçları olarak kullanılmasından dolayı bunlar bastırılmıştır. Bu bağlamda, haklı gerekçelerle yapılan kamuya açık idamlar toplumu rahatlatabilirdi. Ne var ki, teatral olan kamuya açık idamlardaki yargılamaların baştan sağma olmaları, Elizabeth sahnesinin içinde/dışında toplumsal rahatlama sağlayamamıştır. Bu durum, özellikle, Shakespeare’in İlk Dörtlemesi’nde (1589-1594 civarı) kendini göstermiştir. Bundan dolayı, bu makalenin amacı yürütme erki uygulaması olarak kamuya açık idamların politika ve poetika’sını incelemek ve tiyatrolarda bununla ilgili gösterilen sahnelerin gelişigüzel yargılamalardan dolayı oluşan toplum gerginliğini azaltmadığını, aksine, Geç Elizabeth Dönemi’ndeki bu gerginliği arttırdığını örneklemektir.

Abstract

The Elizabethan regime in its last fifteen years faced many socio-political tensions. Althoughdisorganised at first, as time passed, tensions increased and attempts were made to voice aloud sociopoliticalcriticisms, but use of the repressive state apparatus of the judicial system suppressed these.Accordingly, public execution was employed to exert the executive powers of the monarch againstdissent. Deserved punishment in the theatre’s public executions could create a cathartic effect, reducingtensions about injustice that was felt by the Elizabethan playgoers in real life. Yet, the arbitrariness ofjustice in the executions on and off the stage complicated the creation of such a catharsis, as displayed,especially, in Shakespeare’s first tetralogy (ca. 1589-1594). Accordingly, this article analyses the politicsand poetika of public execution and it suggests that scenes of executions in theatres increased the sociopoliticaltensions caused by the injustice of the Late Elizabethan Period.