Türkçe Mizah Basınında İlk Polemik: Terakki ile Diyojen

Özet

Türk Basın Tarihi'ne "polemik" kavramı ilk kez 1860 yılında Ceride-i Havadis ile Tercüman-ı Ahvâl gazeteleri arasında yaşanan tartışma ile girmiştir. İki gazetenin arasında yaşanan olayların temelinde mesleki rekabetin yer aldığı polemiğin bir benzeri de ilk Türkçe mizah dergileri Terakki ile Diyojen arasında yaşanmıştır. 1870 yılında Terakki gazetesinin mizah eki olarak yayınlanan Terakki Dergisi yayın hayatını tek Türkçe mizah dergisi olarak sürdürürken Diyojen Dergisi'nin Türkçe bir dergi yayınlaması Türkçe mizah dergileri arasında yaşanan ilk polemiğin çıkış sebebi olmuştur. Bu çalışma, Terakki ile Diyojen arasında yaklaşık bir yıl süren polemiği konu almaktadır. İki dergi arasında yaşanan polemik aynı zamanda dönemin mizah ve mizah dergiciliğinin durumuna ilişkin tespitler yapmaya yardımcı olacaktır. Bunun yanı sıra bu çalışmanın akademik anlamda az çalışılan Türk Mizah Dergiciliği hakkında da literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

The notion of "polemic" in Turkish press history was used for the first time when the discussion between Ceride-i Havadis and Tercüman-ı Ahvâl took place in 1860. The basic issue took place between two gazettes was about the polemic of occupational competition and a similar case took place between the first Turkish humorous magazines: Terakki and Diyojen. While the Terakki magazine, issued as a humorous supplement to the gazette Terakki in 1870, continued its press life as the first Turkish humorous magazine; the magazine of Diyojen's issue of the Turkish magazine, caused the first polemic between Turkish humor magazines. This study investigates a polemic held between Terakki and Diyojen which lasted for about a year. The polemic between these two magazines also helps in determining the cases of humor and humorous magazine publishing of that period. Additionally, it is thought that this study will also help in understanding the literary contributions made through Turkish humorous magazine publishing which has not been widely studied in the academic area.