Piaget'nin Genetik Epistemolojisi, Carnap ve Mantık ile Matematiğin Temelleri Sorunu

Piaget's Genetic Epistemology, Carnap and Logic and the Problem of the Foundations of Mathematics

Özet

Jean Piaget yalnızca bilişsel gelişim psikolojisinin bir öncüsü değildi. Aynı zamanda yeni bir epistemoloji yaklaşımı olan genetik epistemoloji yaklaşımın da geliştiricisiydi. Genetik epistemoloji yaklaşımı, yani epistemolojik sorunlara genetik yaklaşım, psikolojiye daha yakın bir epistemolojiyi teklif eder. Piaget'ye göre bu yeni yaklaşımı geliştirmesinin gerekçesi, bilgi kuramcılarının bilimsel verileri, daha özelde empirik psikolojinin verilerini yeterince göz önünde bulundurmamasıdır. Böylece epistemolojinin sorunlarına getirilen klasik çözüm önerileri sıklıkla spekülatif niteliklidir. Piaget'nin bu eleştirisine gerekçe olarak sunduğu en önemli örneklerden biri mantıksal pozitivistlerin mantığın ve matematiğin dile veya dilsel uzlaşıma dayandığı savıdır. Piaget'ye göre bu sav bilimsel verilerle çelişen spekülatif nitelikli bir iddiadan başka bir şey değildir. Bu çalışmada, Piaget'nin mantıksal pozitivistlere yönelttiği bu eleştiri değerlendirilmekte ve haksız olduğu savunulmaktadır. Bunun nedeni mantıksal pozitivistlerin söz konusu tezinin bir normatif epistemoloji tezi olduğu ve genetik epistemoloji yaklaşımının, mantığın ve matematiğin temelleri sorununun normatif boyutunu göz önünde bulundurmamış olmasıdır.

Abstract

Jean Piaget was not only a pioneer of cognitive developmental psychology. He was also the founder of genetic epistemology, which is a new approach to epistemology. The genetic epistemology approach, or the genetic approach to epistemology, offers a kind of epistemology that is closer to psychology. The justification for this new approach, according to Piaget, is the low usage of data provided by empirical psychology in epistemological inquiries. In this way, classical solutions to epistemological problems are generally speculative in nature. One of the examples, which Piaget shows as a justification for this claim, is the logical positivist thesis that logic and mathematics depend upon or are derived from the language or from linguistic conventions. According to Piaget, this thesis is nothing but a speculative claim contradicting scientific data. In this study, this criticism made by Piaget against logical positivism is analyzed and it is argued that it is unjustified. This is because the thesis of logical positivism is a normative thesis in nature and the genetic epistemology approach misses the normative aspect of the problem of the foundations of logics and mathematics.