Roma İmparatorluk Dönemi’nde Sikkeler Işığında Thyateira’da Agon’lar

Özet

Bu makalede Roma İmparatorluk Dönemi Thyateira sikkelerindeki agonistik tipler ve sikkeler aracılığıyla kentte düzenlenen agon’lar incelenmektedir. Sikkelerin yanı sıra epigrafik belgelerden de faydalanarak Thyateira’da düzenlenen agon’lara değinilmektedir. Agonistik tipler ilk olarak Elagabalus sikkelerinde görülmektedir ve çeşitli tipler mevcuttur. Bu sikkeler arasında ödül tacının olduğu seriler yoğunluktadır. Ödül tacı, bazı serilerde tek olarak; bazı serilerde ise bir masa üzerinde betimlenmektedir; Iulia Soaemias’a ait bir sikkede ise Apollon Tyrimnaios, ödül tacını elinde tutmaktadır. Bunun yanı sıra Elagabalus sikkelerinde, Apollon Tyrimnaios ile imparator tokalaşırken, ödül tacının aralarında yer aldığı seriler de mevcuttur. Benzer bir betim Annia Aurelia Faustina’ya ait bir seride Tykhe ile imparatorun tokalaştığı sikkelerde de görülmektedir. Bunların dışında Elagabalus sikkelerinde amphora ve içerisinde iki palmiye dalının olduğu seri de mevcuttur. Severus Alexander, I. Philippus ve Valerianus sikkelerinde görülen tipler ise, Elagabalus sikkelerinde görülen tiplerin devamı niteliğindedir. Kentte düzenlenen en önemli agon’lardan biri MS III. yüzyılda Elagabalus zamanında gerçekleşen Augousteia’dır ve sikkelerin lejandlarında bu agon’un ismi yer almaktadır. Thyateira’da Apollon Tyrimnaios adına yapılan Tyrimneia ve Asklepieia festivali gibi yerel festivaller de düzenlenmiştir. Makaledeki katalog genel itibariyle yayımlanmış kataloglardaki sikkelerden oluşmaktadır. Fakat Aydın Müzesi koleksiyonuna, Aydın’ın Söke ilçesinden satın alma yoluyla kazandırılmış bir sikke ise bu makale kapsamında yayımlanmaktadır.

Abstract

This article is about the agonistic types minted at Thyateira during the Roman Imperial Period and the agones organized in the city through the means of these coins. Agones organized at Thyateira are mentioned based on epigraphic documents as well as coins. Agonistic types are first attested in the reign of Elagabalus with some variety. Among these types, series with a prize crown are frequent. The prize crown depicted alone in some of the series; in some other series depicted on a table. One coin of Iulia Soaemias depicts Apollon Tyrimnaios holding the prize crown in his hand. In addition to this there are also series coins of Elagabalus the prize crown is placed between the emperor and Apollon Tyrimnaios handshaking. A similar depiction is also found on the coins of Annia Aurelia Faustina with Tyche and the emperor shaking hands. In addition, coins of Elagabalus have a series with an amphora with two palm fronds in it. Types attested on the coins of Severus Alexander, Philippus I and Valerianus seem to continue the types of Elagabalus. One of the most important agones held in the city was the Augousteia, which took place during the reign of Elagabalus, in the third century AD, and Augousteia agones’s name is inscribed in the coin legends. Local festivals, such as Tyrimneia held for Apollon Tyrimnaios and Asklepieia, were also organized at Thyateira. The catalogue given in the article comprises specimens from published catalogues; however, one coin acquired through purchase from Söke by the Aydın Museum is also published herewith.