Türkiye'de radyonun unutulan sesleri: 1945-1980 arasında devlet radyoları dışında

Forgotten voices of radio in Turkey: Radio which established outside the state radio between 1945-1980

Özet

Türkiyede radyo yayıncılığı uzun bir geçmişe sahiptir. Bu geçmiş içinde tekel düzenlemelerine rağmen- devlet radyoları dışında kurulan ve uzun yıllar varlıklarını sürdüren başka radyolar da bulunmaktadır. 1940ların ikinci yarısından itibaren ortaya çıkan ve 1960larla birlikte çok yaygın hale gelen bu radyo istasyonları Türkiye yayıncılık tarihinde ihmal edilmemesi gereken bir öneme sahiptirler. Bu makalede, devlet radyoları dışında ortaya çıkan bu radyoların 1945-1980 yılları arasında gelişimi ele alınacak, hangi bağlamlarda tartışıldıkları incelenecek ve neden yayıncılığın demokratikleştirilmesi konusunda bir alternatif olarak değerlendirilmedikleri, ele alınan dönemin siyasi, ekonomik ve toplumsal gelişmeleri ışığında sorgulanacaktır. Bu kapsamda gazete arşivleri, meclis tutanakları, resmi belgeler ve yayıncılık alanı üzerine hazırlanmış kurumsal raporlar temel veri kaynaklarımızı oluşturmaktadır.

Abstract

Radio broadcasting has a long history in Turkey. In this past -although monopoly regulation- there are many radio which established outside of state mopnopoly. These radio stations have survived too long time beside state radio. These stations, which emerging from the second half of 1940 have been more widespread in 1960s and their importance should not be neglected in Turkey broadcasting history. In this study I will examine the development of these radio stations and will questioned why they are not discussed in the context of the democratization of broadcasting in light of political, economic and social developments of the period. In this context newspaper archives, proceedings of the parliament, official documents and corporate reports which prepared on broadcasting in Turkey are our main data sources.