Yeni Bağlamlarında Devam Eden Sorunlar: Dijital Kapitalizm ve Kullanıcı Emeğini Yeniden Düşünmek Üzerine

Ongoing Problems in Their New Context: On Rethinking of Digital Capitalism and User Labour Nexus

Özet

Sosyal Bilimlerde yeni zamanlar, kısmen yeni yöntemleri ve bakış açılarını çağırmakta iken kısmen de var olan ya da süre giden tartışmalara yeniden bir değer biçme çabasını teşvik etmektedir. Bu çalışma içerisinde, söz konusu ikinci yaklaşım belirlenmiştir. Eleştirel ekonomi politik yaklaşımın genel bir değerlendirmesinin ardından, maddi olmayan emek, eleştirel ekonomi politik yöntem içerisinde yeniden sorgulanmaktadır. Yeni enformasyon ve iletişim teknolojileri söz konusu olduğunda, kullanıcı emeğinin ve emeğin dönüşümünün sorgulanması özel bir çalışma geleneği oluşturmuşsa da, en azından, Türkiye'de süre giden iletişim çalışmalarının bu doğrultuda da yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma içerisinde kullanıcı emeği, Ekşi Sözlük örneğinde çözümlenecektir. 28 Şubat 2016 tarihinde başlayan, bu çalışma içerisinde sürecin bir aylık döneminin değerlendirildiği, Ekşi Sözlük direnişi aslında oldukça temel bir düzeyde sosyal paylaşım siteleri ve kullanıcı emeği arasındaki ilişkinin tartışılabilmesi adına oldukça anlamlı bir kesit sunmaktadır. Sosyal paylaşım siteleri içerisinde kullanıcı emeğinin sermaye birikim süreci doğrultusunda "işe koşulmasının" yanı sıra Sözlük yönetiminin, site tasarımını ve kullanıcılarla olan sözleşmelerini tek taraflı olarak değiştirmesinin kullanıcılar içerisinde oluşturduğu hoşnutsuzluk, yeni enformasyon ve iletişim teknolojileri içerisinde kullanıcı emeğine dair çalışmaların yeniden sorgulanabileceği özel bir alan açmıştır. Bu çalışmada Ekşi Sözlük direnişi örneğinde kullanıcı emeği ve emeğin dönüşümü sorgulanmaktadır. Kuramsal tartışmanın ardından, Ekşi Sözlük direnişi ele alınmaktadır. Böylesi bir değerlendirme içerisinde, sermaye ve emek arasındaki diyalektik çözümlenmiş ve yeni ön eki ile tanımlanmasına rağmen, kadim sorunların yeni medyada nasıl yer edinebildiği sorgulanmıştır

Abstract

New times in the social sciences sometimes call for promotion of new methods and approaches while sometimes encourage the reappraisal and promotion of the ongoing debates and approaches. This study focuses on the second approach. Following an overview of the critical economy politics approaches; this study is expanded on the capital and immaterial labour relations via the case study of "Ekşi Sözlük" experiences within the bounded debates on critical political economy of the media. When the new information and communication technologies, which deal especially with the informational capitalism, are concerned, although questioning the user labour and its transformation results in a well-established working tradition, the efforts on the ongoing studies regarding the communication in Turkey must at least be re-evaluated in this context. In this study, the nexus of using labour and its transformation in the context of new information and communication technologies is being analysed via the case study of Ekşi Sözlük, especially the protest of the writers of the Ekşi Sözlük after February 28, 2016. Ekşi Sözlük resistance, which started on February 28, 2016, actually provides a meaningful context on the inside of the basic level of social networking sites and user labour relationships and of course the transformation of the user-labour context. This study herein covers a one-month period after the start of Ekşi Sözlük resistance. Indeed, in accordance with the process of capital accumulation in the social networking sites and especially the real conditions of the user-labour's "working conditions" as well as the ownership's control, site design and in this regard discontent in which Ekşi Sözlük's generated by the contract with users in the user's unilateral modification, may be questioned again on the work of the user-labour, user generated content, within the new information and communication technologies' designed special imperatives. In this study, these aspects and conditions of the social networking sites are investigated via the case study of Ekşi Sözlük's resistance. In an effort, such as preparing this study, at least an initial level can be evaluated as a meaningful attempt for the analysis on the media's critical political economy, in this context, ownership and labour dialectics. In this way, although the new information and communication technologies are defined by the "new" prefix, how the "ancient" ongoing problems, such as user-labour and its transformation in the new context, are handled is a meaningful research area, especially at the heart of the information society thesis. This study is an attempt for the analysis of these "ancient" problems in the new context