Yeni Türk Dizilerinde İdeolojik Söylem olarak Tasavvuf Hikaye Anlatıları: Vuslat Dizisi Örneği

Sufi Story Narratives as Ideological Discourse in New Turkish TV Series: The Case of Vuslat Series

Özet

İletişimsel olguda, topluma etki eden ürünlerin içeriklerine yönelik yapılan çalışmalardatemel konularından birisi söylem olmuştur. Propaganda mesajları ise siyasal iletişimalanının temel konusu olmakla birlikte, sinema ve televizyon ürünlerine yönelikçalışmalarda da sıklıkla yer bulmaktadır. Bu çalışmada söylem, eleştirel söylem ve ideolojik söylem kavramsallaştırmasından yola çıkılarak diziler aracılığı ile yapılan propagandaya değinilmiştir. Çalışmada Joyeux, Cave, Durandin ve Feertchack, (1979)’ünpropaganda mesajlarında değer analizi çalışmasının örneklemine göre uyarlanmıştır.İki aşamada tamamlanan araştırmanın ilk kısmında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)’de yayınlanan Vuslat dizisinin 1. sezon bölümleri (n=20) incelenmiş vemevcut bölümlerdeki Satranc-ı Urefa oyunu sahnelerine yönelik betimsel içerik analiziyapılmıştır. İkinci aşamada, içerik analizinden elde edilen bulgularla hikaye anlatılarıüzerinden propaganda değerler analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçları, hikayeanlatılarında ortaya çıkan ortak değerlerin tasavvuf ve dini olduğunu ortaya koymuştur.Buna ilaveten araştırma sonuçları söz konusu dizi aracılığı ile pek çok Arapça kökenlikelimenin toplumda kullanıma sokulduğunu göstermektedir. Araştırmaya söz konusu olan oyun üzerinden yapılan hikaye çözümlemeleri ve dolaşıma giren kelimelerebakıldığında, dini söylemlerin Tasavvuf öğretisi yelpazesinde dizide işlendiğini söylemek mümkün olacaktır.

Abstract

Discourse has been one of the main subjects in the studies conducted on the contents of the products that affect the society in the communicative phenomenon. Propaganda messages, on the other hand, are the main subject of the field of political communication, but they are frequently found in studies on cinema and television products. In this study, propaganda is made through series based on conceptualization of discourse, critical discourse and ideological discourse. In the study, value analysis in the propaganda messages of Joyeux, Cave, Durandin and Feertchack, (1979) was adapted according to the sample of the study. The first part of the study has two stages. Firstly all episodes of 1st season of Vuslat series (n=20 aired on Turkey Radio and Television Agency (TRT)) examined and descriptive content analysis for Satranc-I Urefa [Chest Ref] game scene is made. In the second stage, propaganda values analysis was conducted through storytelling with the findings obtained from content analysis. The results of the research revealed that the common values that emerged in the storytelling were mysticism and religion. In addition, the results of the research show that many Arabic-based words have been introduced into the society through this series. When the story analysis and the circulating words are examined, it is possible to say that religious discourses are covered in the range of Sufi doctrine.