Türkçede Beden Olgusu: Atasözleri ve Deyimler Üzerine Bir İçerik Analizi

Özet

İnsanın fizyolojik varlığının taşıyıcısı olan beden, toplumsal yönüyle de kültürel değerve inançların taşıyıcısıdır. Çağcıl dünyada birçok disiplinin ilgi alanına giren beden, dilbilim ve kültür araştırmalarının önem atfettiği çalışma konularından biridir. Bir toplumunkültürünü oluşturan temel unsurlardan olan dil, o toplumun deneyimlerinin biriktirilmesini ve kuşaktan kuşağa aktarılmasını olanaklı kılmaktadır. İfade gücünü zenginleştirendilsel araçlar olan atasözleri ve deyimler; bir kültürün yaşam biçimi, yönelimleri,inançları, gelenekleri ve değerleri hakkında bilgi veren söz yapılarıdır. Atasözü vedeyim araştırmaları aracılığıyla bir kültürün belirli olay, olgu ve durumlara yüklediğiönem ve değeri analiz etmek mümkündür. Bu çalışma, Türkçede beden olgusununyerini atasözleri ve deyimler üzerinden mercek altına almayı amaçlamaktadır. Çalışmakapsamında Türk Dil Kurumu Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü araştırma evreni olarakseçilmiş, gerçekleştirilen sözlük taraması sonucunda ulaşılan atasözleri ile deyimler anlamlarına göre kategorilere ayrılmış ve içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir.Çalışmanın sonuç bölümünde bulgular yorumlanmış ve ileriki çalışmalar için önerilersunulmuştur.

Abstract

The body is both the carrier of physiological human existence, and of sociocultural values and beliefs. The body is a concern for various disciplines in the modern world, and is also an important subject of linguistics and cultural studies. Language, one of the main elements constituting the culture of a society, enables the accumulation of experiences and their transfer to future generations. Proverbs and idioms are linguistic tools enhancing expressive power and revealing of the lifestyle, tendencies, beliefs, traditions, and values of a culture. Through studies of proverbs and idioms, the importance and value that society attributes to certain incidents, cases, and situations can be analyzed. This study aims to examine the fact of the body in Turkish proverbs and idioms. The Turkish Language Association’s Dictionary of Proverbs and Idioms was selected as the research population and screened, then proverbs and idioms were categorized based on their meaning and reviewed using the content analysis method. The findings are interpreted, and suggestions are made for further studies.