Sosyal Medya Davranışları Ölçeklerinin Türkçe Formunun Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Adapting Social Media Behavior Scales To Turkish: Validity and Reliability Analysis

Özet

Bu çalışmada, Lu ve arkadaşları tarafından (2018) İngilizce olarak geliştirilen, gençlerin okul içi ve okul dışındaki sosyal medya kullanımını ölçen iki farklı ölçeğin Türkçeformunun geliştirilmesiyle, Türkiye’de üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımıdavranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. ÜniversiteÖğrencilerinin Okul Dışı Sosyal Medya Davranışları Ölçeği (ODSMD) 21 madde;Üniversite öğrencilerinin Okul İçi Sosyal Medya Davranışları Ölçeği (OİSMD) ise 10maddedir. ODSMD Ölçeği; tüketme, iletişim, oluşturma ve paylaşma olmak üzere dörtfaktörlü; OİSMD Ölçeği; tüketme, oluşturma ve paylaşma olmak üzere üç faktörlüyapıdadır. Çalışma verilerinin ilk bölümü, Ege Bölgesi’ndeki bir devlet üniversitesinedevam eden toplam 806 üniversite öğrencisinin katılımıyla toplanmıştır. İkinci aşamaveriler için 365 öğrenciden veri toplanarak ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizleriyapılmıştır. Çalışmaya toplam 1171 öğrenci katılmıştır. Dil eşdeğerliği sağlandıktansonra ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin, Bartlett’s, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Cronbach’sAlpha testleri ile ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Sonuçlarda, tüm maddelerin faktör yüklerinin iyi olduğu ve her iki ölçek için de açıklanan toplamvaryansın yeterli düzeyde olduğu (OİSMD: %67,64. ODSMD: %56,71) görülmüştür.İki ölçeğin de iç tutarlılık değerlerinin tüm faktörler için kabul edilebilir düzeyde olduğugörülmüştür. SPSS 22 yazılımıyla yapılan açımlayıcı faktör analizleri ile elde edilensonuçlar, AMOS 23 yazılımıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizleri ile doğrulanarakTürkiye’de üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım davranışlarının okul içindeve dışındayken nasıl farklılaştığını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı eldeedilmiştir.

Abstract

In this study, it is aimed to adapt the two scales, the outside school social media behavior (OSSMB) and inside school social media behavior scale (ISSMB) into Turkish, which were developed by Lu et.al (2018). OSSMB includes 21 items, and ISSMB includes 10 items. OSSMB Scale has four sub-dimensions: Consuming, Communicating, Creating, and Sharing. The OSSMB scale has three sub-dimensions: Consuming, Creating, and Sharing. The first part of the study data was collected with the participation of 806 university students attending a public university in the Aegean Region. Further data were collected from 365 students for confirmatory factor analysis of the scales. Data were collected from 1171 students in total. The Turkish version of the scale was started with a language validity study. The translation and back-translation stages of the Turkish version of the scale were performed by three language experts and three field experts. After language validity, Kaiser-Meyer_Olkin, Bartlett’s, Exploratory Factor Analysis (AFA), Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Cronbach’s Alpha reliability and validity analyzes were performed. In the results, the factor loads of all items were good (above .61), and the total variances explained for both scales were high (ISSMB: 67.64% OSSMB: 56.71). The internal consistency values of both scales are acceptable for all factors. The factor structures obtained from the exploratory factor analysis have been confirmed by the confirmatory factor analysis with valid and reliable measurement scales measuring the difference between the social media use of young people in Turkey within and outside the school.