Kesin Bilgi, Yayalım: Hakikat Sonrası Çağda Yalan Haberlere İlişkin Y Kuşağının Tutum ve Davranışları

The News is Real, Let’s Spread it: Attitudes and Behaviours of Generation Y Towards Fake News in the Post-Truth Era

Özet

Bu çalışmanın amacı sosyal medyada haber tüketen Y kuşağı üyelerinin yalanhaberlere ilişkin tutum ve davranışlarını belirlemektir. Araştırma grubu İstanbul’dayaşayan 891 Y kuşağı üyesinden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgularagöre Y kuşağı üyeleri sosyal medyada geçirdikleri sürenin önemli bir bölümünü habertüketimine ayırmaktadır. Haber tüketimi için sosyal medya ve çevrimiçi kaynaklarıtercih etmelerine rağmen, konvansiyonel medya haberlerine güven duymaktadır. Ykuşağı üyelerinin önemli bir bölümü haber doğrulama platformları hakkında bilgiyesahip değildir. Katılımcıların tamamı sosyal medyada yalan habere maruz kalmakta veönemli bir bölümü yalan haberleri tespit edebilmektedir. Y kuşağının sosyal medyadadoğruluğundan şüphe duydukları haberlerle karşılaştıklarında en sık gerçekleştirdikleridavranış, haberin arama motorlarında araştırılmasıdır. Şüphe duyulan haberinaraştırılmasında en az kullandıkları mecraları ise haber doğrulama platformlarıoluşturmaktadır. Katılımcıların önemli bir bölümü sosyal medyada haber paylaşmadanönce haberin doğruluğunu teyit ederken, bazı katılımcılar doğruluğundan şüpheduydukları haberleri de paylaşmaktadır. Gerçekleştirilen Ki-kare testleri sonucunda Ykuşağı üyelerinin haber tüketimi, cinsiyet, eğitim ve sosyal medya kullanım sıklığınagöre farklılık göstermektedir. Buna ek olarak Y kuşağının sosyal medya haberlerinegüven düzeyi de, cinsiyet, eğitim, sosyal medya kullanım sıklığı ve sosyal medyadahaber tüketim sıklığına göre farklılaşmaktadır.

Abstract

This study aims to investigate attitudes and behaviours of Y generation towards fake news. The researchers conducted questionnaires with 891 members of Y generation living in Istanbul. The results of the study showed that Y generation members spent a significant portion of their social media time for news consumption. Although they preferred social media and online sources for news consumption, they relied on conventional news media. Most participants did not have information about verification platforms. All participants were sceptical towards news in social media and almost all of them thought they were exposed to fake news but most participants said they were able to spot fake news. The most common behaviour when participants encountered fake news was to verify it on search engines and the least used platforms when encountered fake news were verification platforms. While many participants verified information before sharing in social media, some participants shared fake news although they were doubtful about its truth. The results of Chi-Square tests conducted to test relationship among variables, there was an association between news consumption and gender, education level and frequency of social media use. In addition, the difference between level of confidence towards news on social media and gender, education level, frequency of social media use and news consumption on social media was statistically significant.