Adanalı Ziyâ'nın Muhammesleri

Özet

Adanalı Ziyâ XIX. yüzyıl şâirlerindendir. 1859’da Adana’da doğdu. İlk öğreniminive orta öğrenimini Adana’da tamamladı. İstanbul’a giderek Enderun’da iyi bir eğitim aldı. Daha sonra Vakıflarda memurluğa başladı. Bu sıralarda yeni şairlerle tanıştı ve alkole alıştı. Dönemin baskıcı yönetimine karşı şiirler yazdı. Hicivlerinden dolayı başı dertten kurtulamadı. Hapishaneye atıldı, hastaneye yatırıldı ve Fizan'a sürüldü. Affedilerek 1895’te Afyonkarahisar’a gönderildi. Burada 37 yıl görev yaptı ve 1932’de vefat etti. Adanalı Ziyâ, daha çok aşk, adalet, halk, hürriyet ve vatan temalı şiirler yazdı. Divan şairlerinin son temsilcilerinden olup hicivleri ile dikkat çekti. Bu tür şiirlerinde toplumsal konuları ve adaletsizlikleri işledi. Elde bir divanı veya divançesi yoktur. Şiirlerini bir defterde toplamak istedi ise de gerçekleştiremedi. Şiirlerinin bazıları dergi ve gazetelerde yayımlandı. Şiirlerinin bir kısmı kayboldu. Bir kısmı çeşitli dergi ve gazetelerde -önemli hatalarla-yayımlandı. Arap harfli ve Latin harfli metinlerden hareketle şiirlerin yeni metinlerini oluşturduk. Bu çalışmada onun “Muhammes” şekliyle yazılmış şiirleri üzerinde durulacaktır.

Abstract

Adanalı Ziyais one of the poets of XIX. Century. He was born in 1859 in Adana. He completed his primary and secondary education in Adana. He went to Istanbul and received a good education in Enderun. Then he started to work as a civil servant in foundations. During this time he met new poets and got used to alcohol. He wrote poems to opposite the period’s oppressive government. He couldn’t get rid of his troubles because of his satires. First, he has thrown into prison, then he went to a mental hospital and driven to Fizan. Then he was forgiven and sent to Afyonkarahisar in 1895. He worked therefor37 years,and he died in 1932. Adanalı Ziya usually wrote poems about love, justice, public, freedom and homeland. He was one of the last representatives of Divan poets and drew attention with satire. In this type of poem,he covered social issues and injustices. He generally wrote about "Tarz-ı kadim", social issues, injustice and homeland love are processed. There was no “divan” or “divaniçe”. He wanted to collect his poems in a book,but he could not it. Some of Adanalı Ziya’s poems were published in journals and newspapers. Much of his poems were lost. Some part of his poems were published in there with seriousmistakes. We build new texts of his poems based on Arabic and Latin letters. This study will focus on his poems written in the form of “Muhammes”.