Şiirde Anlam Sorunu ve Şiirsel Anlamın Yapısı Üzerine

Özet

Anlam, sadece edebiyatın değil, birçok disiplinin ana konularından biridir. Mantık,felsefe, sosyoloji, psikoloji gibi birçok disiplinin çalışma alanına giren anlam, kesinlikkazanmış bir çerçevenin sınırlarına girmiş değildir. Bu sebeple temel bir sorunsal olarakele alınmakta ve farklı yaklaşımlar etrafında irdelenmektedir. Özellikle edebî bağlamdaönemli bir sorunsal olarak yerini koruyan “anlam”, şiir dolayımında daha da derin birmesele olarak ele alınmaktadır. Şiirin anlam sorunsalı, farklı kuram ve eleştiri anlayışlarıtarafından irdelenmiş, ancak genel geçer bir netliğe kavuşturulamamıştır. Anlam, şiirioluşturan öğelerden biri olmasına rağmen, diğer bütün unsurları da doğrudan etkilemişolması sebebiyle, öncelikli konuma alınmıştır. Şiirde anlam sorunu, şiirin öz-biçim, imge,gerçeklik, dil, toplumculuk, bireycilik gibi birçok özelliği bağlamında tartışma konusuolmuştur. Modern Türk şiirinin genel olarak bu unsurlarla ilişkilendirerek ele aldığı anlamsorunu, dönemlere ve şairlere göre farklı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Cumhuriyet’in ilkyıllarında şairlerin, anlam sorununa genel geçer bir çerçeve çizmediğini belirtmek gerekir.Ancak her şair kendi anlam anlayışı doğrusunda hareket etmiş olsa da şiirsel anlamın,sezgisel bir duyuş ile karşılanabileceğini işaret etmiştir. Dolayısıyla Modern Türk şiirininhiçbir evresinde şiir, bütüncül olarak bir anlamsızlığı savunmamış ve bunun örneklerinivermemiştir. Şiiri oluşturan sözcüklerin, şiir öncesinde bir anlam taşıdığını ve şiirin busözcüklerden oluştuğunu varsayarsak bütünlüğe kavuşmuş bir şiirin anlamdan yoksunolması beklenemez. Ancak bütün bunların ötesinde şiirin belirgin bir anlama denkdüştüğünü ve sınırları çizilmiş bir mantıkla ortaya konulabileceğini söylemek mümkündeğildir. Şiirsel anlam, her şeyden önce sadece söz konusu olan şiirin kendindedir vekendisine aittir

Abstract

Meaning is not just one of the main subjects of literature, but many disciplines. Meaning, which enters into the study area of many disciplines such as logic, philosophy, sociology and psychology, has not entered into the boundaries of a frame that has achieved certainty. Thus, it has been taken as a basic problematic and scrutinized within the scope of different approaches. Meaning, which has maintained its place as a significant problematic especially in the literary context, has been taken as an extensive issue in the poetic mediation. The poetry’s problematic of meaning has been scrutinized by different theories and critical understandings, however, it has not been rendered a universal characteristic. Although meaning is one of the elements that form poetry, it has been placed into the privileged position as it directly influences all other elements. The problematic of meaning in poetry has become a matter of discussion in the context of many characteristics of poetry such as essence-form, image, reality, language, communitarianism and individualism. The problematic of meaning, which modern Turkish poetry generally approaches by relating the poetry with those elements, has created different results according to the periods and poets. It is necessary to indicate that in the early years of the Turkish Republic, the poets have not drawn a universal frame to the problematic of meaning. However, despite the fact that every poet has moved in the direction of his/her own understanding of meaning, they have pointed out that the poetic meaning could be fulfilled by the intuitional perception. Thus, in any period of modern Turkish poetry, poetry has not defended meaninglessness as a whole and has not given examples of it. If we assume that the words that form the poetry carry a meaning before the poetry and the poetry is composed of those words, poetry that has achieved integrity may not be expected to lack meaning. However, beyond all of these, it is impossible to say that poetry corresponds to a definite meaning and may be presented with a logic whose boundaries were drawn. The poetical meaning, before everything, only resides inside the related poetry and it belongs to the poetry.