Deyişbilimsel Çözümleme Yoluyla Nâzım Hikmet’in “Dünyanın En Tuhaf Mahluku” Şiirinin İncelenmesi

The Poetry of Nâzım Hikmet Through Scientific Analysis Investigation of “The World's Weirdest Creatures”

Özet

Nâzım Hikmet Ran, Türk Edebiyatı’nın en güçlü şairlerinden biridir. Dünyagörüşüyle uyumlu olarak, şiirde büyük bir devrim yaptığı söylenebilir. Söyleyiş, konuve biçim açısından şiirleri yenilikler barındıran eserlerdir. Özgürlük, barış, umut,mücadele, aşk, ölüm, hasret, eşitlik Nâzım Hikmet şiirlerinin en sık rastlanantemleridir. Geniş kitleler için sembol haline gelen Nâzım Hikmet, CumhuriyetDönemi’nde serbest müstezat biçiminin ilk ve başarılı örneklerini vermiştir. Şairkimliğiyle öne çıkan Nâzım Hikmet’in düzyazıları, mektupları, çevirileri, senaryolarıda vardır. Uzun yıllar mahkûm olmuş ve hayatının son döneminde ülkesine hasretyaşamak zorunda kalmıştır. Her döneminde Türkçeyi ustalıkla kullanır. Şiirindekiustalığını şiirin sesinde, üslûbunda ve anlamında göstermekle kalmamış; görseldüzenlemesiyle şiirdeki duyguları görünür hâle getirmiştir.Bu makalede Nâzım Hikmet’in 1947 yılında yayımlanan Dünyanın En TuhafMahluku şiiri, deyişbilimin ışığında incelenmiştir. Bu çalışmada koşutluk, yineleme,önceleme ve sapma ölçütleri kullanılacaktır. Şiirin anlamına ulaşmak için izlenen buyolu kullanarak birinci bölüm “Sözbilimsel Ögeler”, ikinci bölüm “Kurgu ve YapıTaslakları” başlığı altında incelenecektir. Şiirdeki dil kullanımları üzerinden sonuçbölümünde bir yargıya varılacaktır. Söyleyiş özelliklerinin şiirin anlamını desteklemenoktasında oynadığı rol ortaya konmaya çalışılacaktır.

Abstract

Nâzım Hikmet Ran, is one of the most powerful poets of Turkish Literature. He made a great revolution in Turkish poetry, which is in line with his ideology. Poems are works of innovation in terms of discourse, subject and form. Freedom, peace, hope, struggle, love, death, longing, equality are the most common themes of Nâzım Hikmet's poems. He has become a symbol for the masses. Nâzım Hikmet created new and successful examples of poetry in the Republic Period. Nâzım Hikmet, known as a poet, also has prose, letters, translations and scenarios. He was imprisoned for many years and had to live longing for his country in the last period of his life. He has always used Turkish skillfully. He not only demonstrated his mastery of poetry in the voice, style and meaning of the poem; but also made the emotions in poetry visible with its visual arrangement. He showed his mastery of poetry in the sound, style and meaning of the poem; moreover, he made the emotions in poetry visible with his visual arrangement. In this article, Nâzım Hikmet's poem The World's Weirdest Creatures, published in 1947, was analyzed in the light of stylistics. In this branch of science, parallelism, repetition, prioritization and deviation criteria will be used while analyzing literary texts. Using this way to reach the meaning of the poem, the first part addresses to “Speech Elements”, the second part will be examined under the title of “Setup and Building Drafts”. A judgment will be made in the conclusion section over the use of language in poetry. The role played by the features of discourse in supporting the meaning of the poem will be tried to be revealed.