Ahmed Vehbî’nin Ayasofya’da OkunanMevlidi

Özet

Ahmed Vehbî Afyonkarahisarlı şairlerdendir. Babası Ali Feyzî ve dedesi Osman Râşid divan sahibi Klasik Türk edebiyatı şairlerindendir. İlk temel eğitiminden sonra rüştiyeye başlamış ise de eğitimini yarıda bırakarak Tapu kaleminde memurluğa başlamıştır. Bu sıralarda bir müddet medreseye de devam ederek bilgisini geliştirmiştir. Atalarından gelen bir şiir yazma yeteneğine sahip olup şiir yazmaya küçük yaşlarda başlamıştır. Pek çok şairin şiirini okuyan Vehbî, Bağdatlı Rûhî, Ziyâ Paşa ve Namık Kemal’den etkilenmiş, Mehmet Âkif'i çok sevmiştir. Hem aruz hem hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır. Divan tarzı gazellerinin ve halk edebiyatı tarzı destanlarının yanında bir de “Çizmecizâde Vehbî Efendinin Mevlid-i Şerifi Tesdisi” başlıklı “Mevlid”i bulunmaktadır. Adından anlaşılacağı gibi eser, Süleyman Çelebi Mevlidi’nin her beyti üzerine dört mısra eklenerek oluşturulmuştur. “Mevlid”in orijinal metni, Afyonkarahisar Müftülük Kütüphanesi'nde kayıtlı el yazması bir defter içindedir. Vehbî’nin defterde verdiği bilgiye göre “Mevlid” önce üç bab halinde yazılmıştır. 1931 yılının Ramazan ayının Kadir Gecesinde Ayasofya'da okunup radyo vasıtasıyla halka dinletilmiş ve büyük bir ilgi görmüştür. Bu çalışma ile Ahmed Vehbî tanıtılmış, türünün değişik bir örneği olan “Mevlid”inin, Arap harfli el yazması metinden hareketle Latin harfli metni oluşturulmuştur. Bu metindeki, Süleyman Çelebi’ye ait beyitler, Süleyman Çelebi Mevlidi üzerine yapılmış iki bilimsel çalışma ile karşılaştırılmış ve tespit edilen farklılıklar dipnotlarda gösterilerek oluşturulan metin ilim âlemine sunulmuştur.

Abstract

Ahmed Vehbî is one of the poets from Afyonkarahisar. His father Ali Feyzi andgrandfather Osman Raşid are poets of Classical Turkish literature who own a divan. Althoughhe started secondary school after his first basic education, he left his education halfway andstarted working as a civil servant in the Land Registry Department.. During this time, hecontinued to attend the madrasah for a while and improved his knowledge. He has the abilityto write poetry from his ancestors and started writing poetry at a young age. Vehbî, who readthe poems of many poets, was influenced by Bağdatlı Rûhî, Ziyâ Pasha and Namık Kemaland loved Mehmet Âkif very much. He wrote poems in both aruz and syllabic meter. Inaddition to Divan style ghazals and folk literature epics, there is also a mawlid titled"Çizmecizâde Vehbî Efendi's Mevlid-i Şerifi Tesdisi". As the name suggests, the work wascreated by adding four verses to each couplet of Süleyman Çelebi Mevlidi. The original text ofthe mawlid is in a handwritten note book registered in the Afyonkarahisar Mufti Library.According to the information Vehbî gave in the note book, "Mevlid" was first written in threechapters. It was read in Hagia Sophia on the Night of Power in the month of Ramadan in1931 and listened to the public via the radio and attracted great attention. With this study, Ahmed Vehbî was introduced, and the Latin script of the "Mevlid", which is a differentexample of its kind, was created based on the Arabic script. The couplets of Süleyman Çelebiin this text were compared with two scientific studies on Süleyman Çelebi Mawlid, and thedifferences identified were shown in the footnotes and the text created was presented to theworld of science.