SAĞLIK HARCAMALARI, SAĞLIK ÇIKTILARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

RELATIONSHIP BETWEEN HEALTH EXPENDITURES, HEALTH OUTPUT, AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TURKEY

Özet

Bu çalışmanın amacı 1980-2017 döneminde Türkiye’de kişi başı gelir düzeyi, kişi başına düşen kamu ve özelkesim sağlık harcamaları ile sağlık sektörü çıktıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışmada sağlıksektörü çıktılarını temsilen bebek ölüm hızı ve ortalama yaşam beklentisi serileri kullanılmıştır. Johanseneşbütünleşme, FMOLS tahmincisi ve vektör hata düzeltme teknikleri ile yapılan analizin bulgularına göre kişibaşı kamu kesimi sağlık harcamaları ve kişi başı özel kesim sağlık harcamalarındaki artışlar ortalama yaşambeklentisini pozitif yönde etkilemektedir. Bunun yanında kişisel gelir, kişi başı kamu ve özel kesimi sağlıkharcamalarındaki artışlar bebek ölüm hızını düşürmektedir. Ayrıca bebek ölüm hızı ve ortalama yaşambeklentisinin kişi başına düşen geliri açıklayıcı yönünün daha yüksek düzeyde bulunması, sağlık harcamalarınınkişi başına düşen gelir seviyesine dolaylı yoldan etkisinin daha belirgin olduğuna işaret etmektedir.

Abstract

The aim of this study is to investigate the relationship between per capita in income, the per capita public and private sector expenditıres on health outcomes in Turkey during the period of 1980-2017. In this study, infant mortality rate and mean life expectancy series were used to represent the outputs of health sector. According to the findings of Johansen cointegration, FMOLS estimator and vector error correction techniques, increases in per capita public health expenditures and per capita private health expenditures affect positively the average life expectancy. In addition, the increases in personal income, per capita public sector and per capita private sector health expenditures reduce the infant mortality rate. Moreover, the fact that the infant mortality rate and the average life expectancy are higher in terms of per capita income, implies that the indirect effect of health expenditures on per capita income is more pronounced.