Antik Yazarların Eserlerinde Adiabene ile İlgili Anlatımlar

Özet

Seleukos Krallığı’nın güç kaybetmesinden sonra binyıllarca Asur Krallığı’nın merkezi olan coğrafyada ortaya çıkan Adiabene, bağımsızlığını sürdürdüğü yaklaşık yüzyıl boyunca Romalılar ve Partlar arasında tampon bir krallık olarak kalmıştır. Adiabene Krallığı’nın kurulmuş olduğu bölge, batıda Dicle Nehri, güneyde Küçük Zap Nehri, kuzeyde antik yazarların tanımı ile Gordyaean Dağları doğuda ise Zağros Dağları’nın batı yamaçları ile çevrilidir. Adiabene Krallığı ile ilgili anlatımlarda bulunan antik yazarların büyük çoğunluğu bu coğrafyada Ninova şehrinin ve Gaugamela’nın bulunduğunu belirtmektedir. Yine Antik kaynaklara göre Adiabene’nin bilinen ilk kralı Artaxares iken en güçlü döneminin II. Izates zamanında yaşandığı bilinmektedir. Josephus’a göre II. Izates döneminde Adiabene Krallığı, Yahudi dinini kabul etmiştir. Fakat bu dini değişikliğin kraliyet ailesi ile sınırlı kalmış olduğu düşünülmektedir. Adiabene bölgesi ile ilgili antik yazarlardan Strabon, Ammianus Marcellinus, Plutarch, Josephus, Tacitus ve Cassius Dio anlatımlarda bulunmaktadır. Bu anlatımlar, çoğunlukla krallığın konumu ve Roma – Part mücadelesine odaklanmıştır. Yine antik yazarlardan edinilen bilgiye göre Roma İmparatoru Trajan, MS 113 yılında Part Krallığı üzerine çıktığı seferde Adiabene Krallığını, Roma yönetimi altına almıştır. Sonrasında Adiabene Krallığının toprakları, Roma’nın Assyria eyaletine dönüştürülmüştür. Bu tarihten sonra Adiabene Krallığı gücünü tekrar toplayamamış ve bağımsız bir yönetime sahip olamamıştır. Bu çalışma Adiabene Krallığına dair antik kaynaklarda yer alan anlatımları bir araya getirerek krallığın tarihi hakkında genel bilgi vermeyi amaçlamaktadır.

Abstract

Adiabene, which emerged in the geography that was the center of the Assyrian Kingdom for millennia after the loss of power of the Seleucid Kingdom, remained a buffer kingdom between the Romans and the Parthians for about a century when it remained independent. The region where the Kingdom of Adiabene was established is surrounded by the Tigris River in the west, the Küçük Zap River in the south, the Gordyaean Mountains as the ancient authors describe it in the north and the western slopes of the Zagros Mountains in the east. Most of the ancient writers who have narrated about the Kingdom of Adiabene state that there is the city of Nineveh and Gaugamela in this geography. According to ancient sources, it is known that the first known king of Adiabene was Artaxares, while the most powerful period was experienced during the period of Izates the second. According to Josephus, during the period of Izates the second, the Kingdom of Adiabene adopted the Jewish religion. However, this religious change is thought to have been limited to the royal family. Ancient writers such as Strabon, Ammianus Marcellinus, Plutarch, Josephus, Tacitusve Cassius Dio, have narrations about Adiabene region. These accounts mostly focused on the location of the kingdom and the Roman-Parthian struggle. Again, according to the information obtained from ancient writers, the Roman Emperor Trajan took the Adiabene Kingdom under Roman rule when he went to campaign on the Parthian Kingdom in 113 AD. Later, the lands of the Adiabene Kingdom were transformed into the Roman province of Assyria. After this date, the Kingdom of Adiabene could not regain its power and have an independent administration. This study aims to give general information about the history of the kingdom by bringing together the accounts of the ancient sources about the Kingdom of Adiabene.