Dergiler / Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2017 / Cilt: 17 - Sayı: 1
Alkali-Silica Reaction Potential of Arc-related Volcanic Rocks from the Göksun Ophiolite (Kahramanmaraş-Turkey)
- Sayfa
- 247–256
- DOI
- —
Özet
Alkali-silika reaktivitesi beton yapılarda en önemli problemlerden birisidir. Geniş spektrumlu mineralojik bileşimleri ve fazları dolayısıyla volkanik kayaçlar alkali-silika reaktivitesine daha meyillidirler. Bu çalışmada, Toros ofiyolit kuşağında yer alan Geç Kretase yaşlı okyanus içi dalma-batma zonu üzerinde oluşan Göksun ofiyoliti'nin kabuk bölümünün üst seviyelerini temsil eden kayaçların alkali-silika reaktivite potansiyeli araştırılmıştır. Göksun ofiyoliti bazalt, bazaltik andezit, andezit, dasit ve riyolit gibi farklı bileşimde kayaçlarla temsil edilen kalın bir volkanik seviyeyle beraber tam bir ofiyolit istifi sunmaktadır. Bu volkanik birimlerden derlenen örneklerin öncelikle petrografik determinasyonları yapılmış, daha sonra petrografik analizlerin doğruluğunu kontrol etmek için aynı örnekler üzerinde yapılan jeokimyasal analizler kullanılarak kayaçların iz elementlere dayalı olarak sınıflandırılması yapılmştır. En sonunda da örneklerden elde edilen agregalarla üretilen beton çubuklara bu kayaçların litolojileri ile Alkali-Silika reaktivitesi (ASR) değişimini karşılaştırmak üzere hızlandırılmış harç çubuğu metodu testi uygulanmıştır. Test sonuçları ortaç volkaniklerin (andezit ve bazaltik andezit) bazik ve asidik volkaniklere (bazalt, riyolit ve dasit) nazaran daha yüksek Alkali Silica Reaktivitesi (ASR) potansiyeline sahip olduğunu göstermektedirler. Ortaç volkaniklerin camsı matrisinin alkali-silika reaktivitesinden kısmen sorumlu olduğu tahmin edilmektedir. SiO2, TiO2, Al2O3, Na2O ve K2O değerleri, andezit ve bazaltik andezitlerdeki genleşme miktarı ile pozitif korelasyon gösterirken, asidik ve bazik volkanik kayaçların ana oksit içeriği, genleşme oranları ile açık bir ilişkiye sahip değildir.
Abstract
Alkali-silika reaktivitesi beton yapılarda en önemli problemlerden birisidir. Geniş spektrumlu mineralojik bileşimleri ve fazları dolayısıyla volkanik kayaçlar alkali-silika reaktivitesine daha meyillidirler. Bu çalışmada, Toros ofiyolit kuşağında yer alan Geç Kretase yaşlı okyanus içi dalma-batma zonu üzerinde oluşan Göksun ofiyoliti'nin kabuk bölümünün üst seviyelerini temsil eden kayaçların alkali-silika reaktivite potansiyeli araştırılmıştır. Göksun ofiyoliti bazalt, bazaltik andezit, andezit, dasit ve riyolit gibi farklı bileşimde kayaçlarla temsil edilen kalın bir volkanik seviyeyle beraber tam bir ofiyolit istifi sunmaktadır. Bu volkanik birimlerden derlenen örneklerin öncelikle petrografik determinasyonları yapılmış, daha sonra petrografik analizlerin doğruluğunu kontrol etmek için aynı örnekler üzerinde yapılan jeokimyasal analizler kullanılarak kayaçların iz elementlere dayalı olarak sınıflandırılması yapılmştır. En sonunda da örneklerden elde edilen agregalarla üretilen beton çubuklara bu kayaçların litolojileri ile Alkali-Silika reaktivitesi (ASR) değişimini karşılaştırmak üzere hızlandırılmış harç çubuğu metodu testi uygulanmıştır. Test sonuçları ortaç volkaniklerin (andezit ve bazaltik andezit) bazik ve asidik volkaniklere (bazalt, riyolit ve dasit) nazaran daha yüksek Alkali Silica Reaktivitesi (ASR) potansiyeline sahip olduğunu göstermektedirler. Ortaç volkaniklerin camsı matrisinin alkali-silika reaktivitesinden kısmen sorumlu olduğu tahmin edilmektedir. SiO2, TiO2, Al2O3, Na2O ve K2O değerleri, andezit ve bazaltik andezitlerdeki genleşme miktarı ile pozitif korelasyon gösterirken, asidik ve bazik volkanik kayaçların ana oksit içeriği, genleşme oranları ile açık bir ilişkiye sahip değildir.