Aydın İli Örneğinde Karbon Depolama Potansiyelinin Mekânsal ve Zamansal Analizi

Spatio-temporal Analysis of Potential Carbon Storage in the case of Aydın Province

Özet

Hızla artan nüfus, endüstriyelleşme ve doğal kaynakların aşırı kullanımı/tahribi ile birlikte tüm dünyadakarbon salınımında artışlar yaşanmıştır. Sera gazları ve karbondioksit gibi zararlı gazların havadakimiktarının artışı ile ilişkilendirilen karbon salınımı, iklim değişikliği ve ısınma gibi küresel sorunlara sebepolan en önemli faktörlerden birisidir. Doğal ekosistemlerde toprak, su ve ormanlar karbondioksitintemel bileşeni olan karbonun depolanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, özellikle yoğunkentleşmeye bağlı olarak genişleyen kentlerde alan kullanım/arazi örtüsü değişimine bağlı olarak karasalkarbon depolarında kayıplar yaşanmaktadır. Bu kapsamda, bu çalışma ile son yıllarda yoğun kentleşmesürecine maruz kalan ve ve peyzaj yapısında mekansal değişimlerin yaşandığı Aydın kenti bütününde veilçelerinde, 1990-2017 yılları arasında karbon depolama potansiyelinde meydana gelen değişimleranaliz edilmiştir. Çalışma alanında karbon depolama potansiyelinin belirlenmesinde Myeong vd.(2006)’nin geliştirdiği NDVI verilerine dayanan yöntem kullanılmıştır. Sonuç olarak, Aydın ili veilçelerinde, 1990 ve 2017 yılları arasında il geneli ve ilçelerinde kentleşmeye kıyasla, tarım alanları vedoğal/yarı doğal alanlarda yer alan bitki örtüsünde meydana gelen artışın, karbon depolama potansiyeliüzerinde daha büyük bir etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır.

Abstract

Along with the rapidly increasing population, industrialisation and the excessive use/destruction of natural resources, carbon emissions have also increased all over the world. Associated with the increase in the amount of harmful gases; such as greenhouse gases and carbon dioxide, carbon emissions are one of the most important factors causing global problems such as climate change and warming. In natural ecosystems, soil, water and forests play an important role in carbon storage, which is the main component of CO2. However, especially in urbanised areas and enlarged cities, there are losses in terrestrial carbon depots due to land use/land cover changes. In this context, the changes in carbon storage potential between 1990 and 2017 were analysed in the whole city of Aydın and its districts, which have been subjected to intense urbanisation process and spatial changes in the landscape structure in recent years. As a result, it was found that the increase in the vegetation in the agricultural areas and natural/semi-natural areas in Aydın province and its districts between 1990 and 2017 had a greater impact on the carbon storage potential compared to the urbanisation process.