Dergiler / Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2020 / Cilt: 20 - Sayı: 3
Varto Kalderası (Bingöl, Doğu Anadolu) Patlamalı Püskürüm Ürünleri ve Kaldera Oluşumu
- Sayfa
- 528–542
- DOI
- —
Özet
Varto Kaldera volkanı, Kuvaterner döneminde oluşumunu tamamlamasının ardından, Varto Fay Zonutarafından deforme edilerek günümüzde yarım Kaldera morfolojisi ile sonuçlanmıştır. VartoKaldera’sının oluşumu patlamalı püskürümler sonucu açığa çıkan piroklastik yoğunluk akıntı çökelleriyleyakından ilişkilidir. Bu çalışmada Kaldera çökmesine sebep olan püskürüm ürünlerinin fasiyes analizleriyapılarak bu ürünler detaylı olarak tanıtılmıştır. Kaldera çökmesiyle ilişkili beş farklı ignimbirittanımlanmıştır. Kaldera çökmesinin ardından patlamalı püskürümlerin devam ettiği ve Kaldera içindedepolandığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu ignimbiritler ile eş yaşlı çökelen sedimanter kırıntılar arasındafasiyes ilişkileri de tespit edilmiştir. Volkano-sedimanter istifler içinde çeşitli yumuşak deformasyonyapıları ile kırılgan deformasyon yapıları tespit edilmiştir. Bu deformasyon yapılarının volkanikpatlamalar sırasında volkano-sismik aktiviteler sonucu oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
Abstract
The Varto Caldera volcano has been deformed by the Varto Fault Zone after completing its formation through the Quaternary period, resulting in the recent morphology of the half caldera. The formation of the Varto Caldera is closely related to the pyroclastic density current deposits that were erupted as a result of explosive eruptions. In this study, facies analysis of the erupted materials that cause caldera collapse has been carried out, and these products have been introduced in detail. Five different ignimbrites related to the caldera collapse have been identified. After the collapse of the caldera, it was determined that the explosive eruptions continue their volcanic activities and are deposited in the caldera. In addition, facies relations were determined between these coeval ignimbrites and sedimentary deposits. Various soft deformation structures and brittle deformation structures have been identified through volcano-sedimentary sequences. It is concluded that these deformation structures were formed as a result of volcano-seismic activities during volcanic eruptions.