Göğüs travmalı hastalarda hormon düzeylerinin prognoza etkisi

Ufuk ÇOBANOĞLU, İrfan YALÇINKAYA, Metin ER, Ahmet Feridun IŞIK, Serkan SAĞAY

Özet

Amaç: Göğüs yaralanmaları, tüm travmalara bağlı ölümlerin %25'inden sorumludur. Buna ek olarak %25 hastada da ölümcül katkıda bulunan bir etkendir. Tıbbi yazın ve kişisel deneyimlerimiz, göğüs yaralanmalı hastaların hiç de azımsanmayacak oranda kötü sürprizlere açık olduğunu göstermiştir. Bu amaçla, standart işlemlerin dışında kan hormon düzeylerinin bu olgulardaki komplikasyon ve ölüm oranları konusunda hekimlere öngörüde katkı sağlayıp sağlayamayacağını saptamak için bu çalışmayı yaptık. Materyal ve Metod: Bu çalışmada, kliniğimize, Mart 2002 - Ekim 2003 tarihleri arasında başvuran göğüs yaralanmalı 70 hasta ile kontrol grubu olarak 16 sağlıklı bireyin kan hormon düzeyleri, ilk geliş, takip ve şifa ya da salah sonunda incelendi.Bulgular: Ortalama yaş, travma grubunda 41.8 (10-71), kontrol grubunda 42.1 (15-69) idi. Serum serbest T3 (ST3), serbest T4 (ST4) düzeylerinde yaralanmalı hasta grubunda anlamlı derecede düşüş saptanmıştır. Morbidite ve ölüm gelişen grupların biribirleriyle ve kontrol grubuyla olan karşılaştırmada ST3, ST4 ve Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH) düzeylerindeki düşmenin anlamlı olduğu ortaya çıkmıştır (p = 0.000; p = 0.003). Bunlara ek olarak prolaktin ve kortizol düzeylerinde anlamlı derecede yükselmeler saptanmıştır (p = 0.003; p = 0.000).Sonuç: Göğüs yaralanmalı olgularda, bazı hormon seviyeleri genel vücut travmalarıyla uyumlu olarak artmakta ya da azalmaktadır. Ancak hormon seviyesinde meydana gelen bu değişimin, komplikasyonlara veya ölümlere mi bağlı gerçekleştiği, yoksa hormon seviyelerindeki değişimlerin bu yan etki ya da ölüme sebep olduğu konusunda kesin bir kanaat belirtmek zordur.

Abstract

Background: Thoracic trauma is responsible of 25% of deaths which depend on general trauma. Literature and our experiences have shown that there were many unexpected complications and deaths among thoracic trauma cases. We aimed to make this study to explain if hormone levels in thoracic trauma patients have an effect on prognosis or not. Methods: In this study, plasma hormone levels of 70 patients with thoracic trauma and 16 patients in control group who attended between March 2002 and October 2003 were detected on initial acceptance, clinical follow-up and recovery.Results: Mean ages were 41.8 (10-71) in trauma group, 42.1 (15-69) in control group. Decrease in plasma levels of free T3 and free T4 were significant (p = 0.000; p = 0.003). In addition to this, significant increase in plasma levels of prolactin and cortizol was found out (p = 0.003; p = 0.000).Conclusion: In thoracic trauma patients, plasma levels of some hormones increase or decrease as in general trauma, but it is diffucult to state an exact opinion whether these changes are responsible of morbidity and mortality or complications and deaths cause increase and decrease.