Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 23 - Sayı: 2

Aydın ilinde yetiştirilen ticari çilek çeşitlerinin fiziksel, kimyasal, biyoaktif ve aroma özellikleri

Physical, chemical, bioactive and aroma properties of commercial strawberry cultivars grown in Aydın province

Sayfa
131–141
DOI
—

Özet

Aydın ili, çilek yetiştiriciliğinde ve ihracatında ülkemizde Mersin’den sonra ikinci sıradadır. Bu çalışma kapsamında, Aydın sınırları içerisinde yoğun şekilde yetiştiriciliği yapılan ve en çok ihracatı gerçekleştirilen ticari çilek çeşitlerinin fiziksel, kimyasal, biyoaktif ve aroma özellikleri belirlenmiştir. Bu kapsamda, ticari hasat olgunluğundaki Florida fortuna, Rubygem ve Sabrina çilek çeşitlerine toplam kuru madde, pH, toplam asitlik, renk, C vitamini, toplam fenolik madde, toplam flavonoid, antioksidan kapasite, HPLC ile şeker kompozisyonu ve GC-MS ile aroma kompozisyonu analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde Rubygem çeşidinin en yüksek kuru madde içeriğine sahip olduğu; Sabrina çeşidinin ise daha asidik karakteristiğe sahip olduğu bulgulanmıştır. Sabrina çeşidinin koyuluk, kırmızı renk ve sarı renk yoğunluklarının diğer iki çeşide kıyasla daha yüksek olduğu da belirlenmiştir. Biyoaktif madde içerikleri ve antioksidan kapasite yönünden Rubygem çeşidinin ön plana çıktığı anlaşılmaktadır. Rubygem çeşidi çileğin daha düşük miktarda sakaroz içerdiği; toplam şekerin büyük oranda indirgen şekerlerden (glikoz ve fruktoz) oluştuğu saptanmıştır. GC-MS ile aroma kompozisyonu analiz sonuçlarına göre Florida Fortuna, Sabrina ve Rubygem çeşitlerinde sırasıyla 16, 18 ve 20 adet uçucu bileşen tanımlanmış ve genel olarak meyve kokusu veren esterlerin tüm çileklerde etken bileşen olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract

Aydın Province ranks second after Mersin in strawberry cultivation and exportation in Turkey. Within the scope of this study; physical, chemical, bioactive and aroma characteristics of commercial strawberry cultivars, which are mostly cultivated and exported within the borders of Aydın, were determined. In this context, total dry matter, pH, total acidity, colour, vitamin C, total phenolic compounds, total flavonoid, antioxidant capacity, sugar composition by HPLC and aroma composition by GC-MS analyses were performed to commercially ripe strawberry cultivars which are Florida fortuna, Rubygem and Sabrina. The results showed that Rubygem cultivar had the highest dry matter content while Sabrina cultivar was found to have more acidic characteristics. It was also determined that the darkness, red colour and yellow colour indexes of Sabrina were higher than the other two cultivars. In terms of bioactive compounds and antioxidant capacity, Rubygem was observed as the foremost cultivar. Rubygem cultivar contains less sucrose than other strawberry cultivars; total sugar of this cultivar was found to consist largely of reducing sugars (glucose and fructose). According to the results of aroma composition analysis by GC-MS; 16, 18 and 20 volatile compounds were identified in Florida Fortuna, Sabrina and Rubygem cultivars and esters that give fruit odour were found to be active aroma components in all strawberry cultivars.

Anahtar kelimeler: Fragaria x ananassa, C vitamini, Fenolik madde, Antioksidan kapasite, Çilek, Aroma bileşenleri