Dergiler / Ziraat Fakültesi Dergisi / 2020 / Türkiye 13. Ulusal, I. Uluslararası Tarla Bitkileri Kongresi Özel Sayısı

Çinko Ve Demirli Gübre Uygulamasının Siyez ( T. Monococcum ) Buğdayının Gelişimi Ve Büyüme Parametrelerine Etkisi

The Effect of Zinc and Iron Fertilizer Application on the Development and Growth Parameters of Siyez Wheat (T. monococcum)

Sayfa
8–15
DOI
—

Özet

Siyez (Triticum monococcum) buğdayının ülkemizde Kastamonu ve Sinop çevresinde dar bir alanda yetiştiriciliği yapılmaktadır. İnsanların çok az miktarda mikro besin içeren tahıl bazlı yiyecekleri yoğun bir şekilde tüketmesi nedeniyle genellikle demir ve çinko noksanlığı görülmekte ve bazı sağlık sorunları ortaya çıkmaktadır. Bu buğdayında mikro besin ihtiyacının ne kadar olduğu ya da gübreleme isteğinin olup olmadığı konusunda çalışma bulunmamaktadır. Yapılan bu ön çalışmada; siyez buğdayının ülkemizde Kastamonu dışında başka yerlerde de yetiştiriciliğinin yapılabilmesi ve danedeki Zn ve Fe konsantrasyonunun artırılması amaçlanmıştır. Sera şartlarında yürütülen denemede kireçli toprağa ekilen siyez buğdayına farklı dozlarda Zn ( 0, 4, 8, 16 mg Zn kg-1 ) ve Fe ( 0, 4, 8, 16 mg Fe kg-1 ) uygulanmıştır. Tesadüf parselleri faktöriyel deneme desenine göre kurulan deneme; Kasım 2017 -Temmuz 2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Denemede siyez buğdayında fenolojik gözlemler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ortalama bitki boyu 83.7-102.4 cm, başak sayısı 22.3-27.0 adet/saksı, başak uzunluğu 2.9-4.0 cm, biomas verimi 18.4-23.0 gr/saksı, tane verimi 4.6-6.0 g/saksı arasında bulunmuştur. Yapılan istatistiki analizlerde Fe dozları ve Zn dozları arasında önemli farklılıklar gözlenmiştir(P<0.01); ayrıca Fe*Zn interaksiyonu da istatistiksel olarak p<0.01 düzeyinde önemli bulunmuştur.

Abstract

In this study, it was aimed to determine the iron and zinc fertilizer requirements of the plant in case of growing siyez wheat (T. monococcum) under calcareous soil conditions in Konya. There was no study in our country on how much micronutrient needs of siyez wheat or whether there is any desire for fertilization. In the experiment carried out under greenhouse conditions, different doses of Zn (0, 4, 8, 16 mg Zn kg-1) and Fe (0, 4, 8, 16 mg Fe kg-1) were applied to siyez wheat planted in calcareous soil. The experiment was established according to the factorial experiment design of random plots. It was conducted between November 2017 and July 2018. Plant height, number of spike, spike length, biomass yield and grain yield values of siyez wheat were determined. According to the results obtained, average plant height was 83,7-102,4 cm, number of spike was 22,3-27,0 pcs / pot, spike length was between 2,9-4,0 cm, biomass yield was between 18,4-23,0 g / pot, and grain yield was between 4,6-6,0 g / pot. Significant differences were observed between Fe doses and Zn doses in statistical analyzes. Furthermore, Fe * Zn interaction was statistically significant.

Anahtar kelimeler: Çinko, demir, gübre, kireçli toprak, siyez