TEKNİSYENLER, DANIŞMANLAR VE ANLAM ÜRETENLER OLARAK SOSYAL BİLİMCİLER

Özet

Bu çalışmada, sosyal bilim bilgisinin toplumun yapısındaki rolü hakkında, temel bilimsel yaklaşımlardan üç başlık halinde bahsedeceğiz.(1) Sosyal bilimciler – bu her zaman kasıtlı bir seçim olmamasına rağmen- onların rolünü pratik bilginin üreticisi olarak tanımlayan 3 modelden birini takip etme eğilimindedir. Basit olması adına biz bu üç modeli ‘’ Teknisyen Modeli’’, ‘’Danışman Modeli’’ ve ‘’Anlam Üretenler Modeli’’ olarak adlandıracağız. (2) Sosyal bilimcinin çalışma alanının özel ve sınırlı bir bakış açısı benimsemesi, sosyal araştırmanın gereğindendir; (zira) kullanışlı bilgi karmaşık bir konudur. Böylece bu gereklilik bir soruyu, en azından sosyal bilimciler arasında geniş bir şekilde desteklenen bir görüşü ortaya koyar. Sosyal bilim bilgisinin sınırlı ‘gücü’ hakkında sorulduğunda cevap sıklıkla sosyal bilim bilgisinin pratik kullanışlılığının ve yeterliliğinin, sosyal fenomenin gerçekte ne kadar karmaşık olduğunu, tüm bu karmaşıklığı kavrama işlevi olduğudur.(3) Sosyal bilimciler genelde toplum üzerinde sahip oldukları marjinal entelektüel etkiden yakınma eğilimindedirler ve onlar sözde iki kültür sınıflandırmasına, birçok topluma girdiği görülen doğa bilimleri ve teknolojide olduğu şekliyle nasıl ve ne zaman başarı ve ün kazanabilecekleri endişesiyle, büyük bir düşmanlıkla bakarlar. Fakat bu endişe, sosyal bilimlerin aktüel gücünü özellikle zihniyet oluşturucu veya anlam üretici gücünü hafife alır görünmektedir.

Abstract

In this paper, we are addressing three issues that are at the core of scholarly reflections about the societal role of social science knowledge: (1) Social scientists tend to follow – although this is not always a deliberate choice – one of three models that describe their role as the producers of practical knowledge. For the sake of simplicity we have called the three models the “model of the technician”, the “model of the advisor” and the “model of the meaning producer”. (2) Due to the need for social inquiry to adopt a particular, restrictive perspective of its domain, useful knowledge is a complicated matter. Hence the need to put into question a widely supported notion at least among social scientists: When asked about the reasons for the limited “power” of social science knowledge the response frequently is that the adequacy and practical usefulness of social science knowledge is a function of its capturing the full complexity of what indeed are complex social phenomena. (3) Social scientists often tend to lament the marginal impact their intellectual efforts have on society, and they look with great envy across the divide of the so-called two cultures, wondering how and when they will be able to achieve the same kind of success and prestige the natural sciences and technology appear to enjoy in most societies. However, this unhappy view systematically understates the actual power of social science knowledge, in particular its role as a mind maker or meaning producer.