Türkçe Karmaşık Tümce Yapısında Ne-Sözcüklerinin İncelenmesi

Özet

Üretici dilbilgisi kuramı, ne-öbeklerinin Sesçil Yapıda veya Mantıksal Yapıda yer değiştirme özelliğine sahip olduklarını belirtir ve dilleri ne-taşıma dilleri ve ne-yapılarının yer koruduğu diller olarak sınıflandırır. Son yıllarda, ne-soru sözcüklerinin incelenmesinde konuşucuların algılarının dikkate alındığı psikodilbilimsel yöntemler de kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, Türkçedeki karmaşık tümcelerde ne-soru sözcükleri, psikodilbilimsel bakış açısıyla incelenmiştir. Farklı ne-soru sözcüklerinin çalkalama özellikleri, tümleç yan tümcesi ekleri ve bunların farklı ne-soru sözcükleriyle olan etkileşimlerinin incelenmesi için anadili Türkçe olan katılımcılara yorumlama anketi uygulanmıştır. Çalışma sonunda, nesözcüklerinin farklı konumlarda bulunarak soru tümcesi oluşturabileceği, tümleç yantümcesi eklerinin ve farklı ne-sözcüklerinin de karmaşık tümcelerin algılanmasında farklılıklara yol açabileceği bulunmuştur

Abstract

Generative grammar indicates that wh-phrases have the movement properties either at the Phonetic or Logical Form and distinguishes languages as wh-movement and wh-in-situ languages. In recent years, psycholinguistic methods, taking the interpretations of speakers into consideration, are being used in analyzing the wh-phrases. In this study, whwords in Turkish complex sentence structure are analyzed through a psycholinguistic point of view. An interpretation questionnaire was applied to the participants in order to investigate the scrambling properties of different wh-words, the complement clause markers and their interactions with various wh-words. In the end, it is found that wh-words may form questions in different syntactic positions; complement clause markers and different whwords may cause differences in the interpretations of complex sentences in Turkish

Anahtar kelimeler: ne-taşıma, ne-yer koruma, tümleç yantümcesi ekleri, çalkalama