BEDDUANIN ESTETİK İFADESİ: MÂNİLERDE KARGIŞLAR

Aesthetic Expressions of the Curses: Curses in Mâni s (Short Rhymed Folk Poems in Turkish)

Özet

Mâni , anonim Türk halk edebiyatına özgü nazım şekillerinden biridir. Anadolunun muhtelif yerlerinde ah, bedat, beddua, ilenç, inkisar, intizar, karış, lanet gibi adlarla da anılan kargış ise; kısaca, kötü dilek içeren kalıplaşmış sözler anlamına gelmektedir. Ancak kargış, her ne kadar kötü bir dileği içerse de, Türk halk edebiyatında başta mâni olmak üzere çeşitli şiir formları içinde ve estetik bir biçimde ifade edilerek sanatsal bir yaratının bileşeni hâline de gelebilmektedir. 18 binden fazla mâni metni taranarak tespit edilmiş örnekler üzerindeki incelemeye dayanan bu çalışma, mânilerde kargış kullanımını farklı açılardan ele almayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda kargış örneği içeren mâniler; kargışın yer aldığı dize , kargışların içeriği ve kargışların muhatabı gibi başlıklar altında sınıflandırılarak ele alınmış ve böylece konuya dair genel bir betimleme yapılmaya çalışılmıştır.

Abstract

Mâni is one of typical poetry forms of the anonymous Turkish folk literature. Turkish word Kargiş (curse) expressed with different words such as ah, bedat, beddua, ilenç, inkisar, intizar, karış, lanet in different locations in Anatolia simply means stereotyped expressions including bad wish . However, expressed in an aesthetic manner, kargış despite including a bad wish, becomes a component of the artistic creation in various poetry forms in Turkish folk literature -mainly mânis- This study depending on the examination of the selected samples by scanning more than 18 thousands mânis attempts to analyse different forms of cursing in mânis from different aspects. To this end, mânis including curses are categorized under the titles such as the lines that include the curses , the subject of the curses and the addressee of the curses , before trying to make a general description of the subject.