Türkiye'de İlk Basın Yasakları ve Abdülhamid Sansürü

Özet

Bu makalede, üzerinden 100-130 yıl geçtikten sonra bile yoğun tartışmalara konu olabilen Sultan II. Abdülhamid’i ve onun kurumsallaştırıp genişlettiği sansür mekanizmasını mümkün olan en geniş perspektifl e ve bilimsel nesnelliğe uygun şekilde değerlendirebilmek amaçlanmaktadır. Bu türden bir girişim, çoğunlukla siyasî safl aşmaların bilim dışı tarihsel nesnesi konumuna indirgenen bu konuya diyalektik bir perspektifl e yaklaşmayı bir ön gereklilik hâline getirmektedir. Dolayısıyla İstibdat sansürü, bugünün gözlükleriyle tarihe bakarak değil, kendi toplumsal ve tarihsel bağlamından koparılmadan, uluslararası / ulusal siyasi arka planıyla birlikte ele alınmaya çalışılacaktır. Osmanlı/Türk basın tarihinde sansürün doruğunu simgeleyen II. Abdülhamit sansürünü tarihsel derinliği içinde anlamlandırabilmek için evvelki dönemlerin sansür düzenlemelerine de değinilmesi gerekmiştir