RUSYA’DA YAŞAYAN ROMANLARIN AİLEYLE İLGİLİ ATASÖZLERİNE KÜLTÜRDİLBİLİMSEL BİR YAKLAŞIM

Özet

Romanlar sadece Türkiye’de değil dünyanın birçok ülkesinde yaşamlarını sürdürmektedirler. Değişik ülkelerde her ne kadar değişik isimler altında anılsalar da gelenekleri, görenekleri, yaşantıları, dünyaya bakışları ve dilleri benzerdir.Türkiye’de Romanlara ait atasözleri ve masallar henüz derlenmediği için bu çalışmada iki kitaptan oluşan Rus kaynaklarına dayanılarak Romanlara ait dokuz yüz yirmi üç atasözü taranmış ve elli iki tanesiaileyle ilgili olduğu tespit edilmiştir. Bu atasözleri Rusların Romanlar için hazırladıkları alfabeyle makalede verilmiş ve Türkçe tercümeleri sunulmuştur. Dilin, kültürü nakletme ve yansıtma aracı olduğu esas alınarak makalede atasözleri iki bölümde ve iki şekilde incelenmiştir; birinci bölümde aileyle ilgili atasözleri alt konulara göre sınıflandırılmıştır ve ailede düşünme şekli (soyut), öncellikler tespit edilmiştir. İkinci bölümde aileyle ilgili atasözlerinde geçen Romanı çevreleyen (somut) varlıkları belirten kelimeler tespit edilmiş olup tekrar sayısına ve varlığın türüne göre sınıflandırılmıştır. Bu iki sınıflandırmada da kültür dilbiliminde sıkça kullanılan yapısal-işlevsel metot ( структуро-фонксионален метод ) kullanılmış ve incelenen atasözleri kültür zerreciklerine ayrılmıştır, bu kültür zerrecikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Daha sonra içerik analizi yapılmıştır. Makalenin sonuç bölümünde Roman’ın kendi bakışıyla kendi ailesi, kültürel öncellikleri tespit edilmiş olup kelimelerden oluşan bir resim şeklinde sunulmuştur.Bu çalışmada Romanların düşünme şeklini anlamamız açısından Roman atasözlerinin birer gösterge olduğu sonucuna ulaşılmıştır.