Dergiler / Türk Fertilite Dergisi / 2004 / Cilt: 12 - Sayı: 2
Postmenopozal kadınlarda seks hormonları ve vücut yağ dağılımının kemik mineral dansitesi ile olan ilişkisi
- Sayfa
- 173–176
- DOI
- —
Özet
Amaç: Postmenopozal kadınlarda vücut yağ dağılımının ve seks hormonlarının kemik mineral dansitesi ile olan ilişkisini değerlendirmek. Çalışmanın Yapıldığı Yer: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi; Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD, Ankara Materyal ve Metod: 110 postmenopozal hastanın seks hormon düzeyleri , vücut yağ dağılım oranları ile kemik mineral dansiteleri arasındaki ilişki incelenmiştir. KMD dual enerji X-ray absorbsiyometri kullanılarak saptanmış ve serum gonadotropinleri ile seks hormonları radyoimmunoassay yöntemi ile tespit edilmiştir. Vücut yağ dağılımı ile bel kalça oranı kullanılarak saptanmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 52,7+/-5.3 iken; ortalama menopoz süreleri 6.0+/-5.9 yıl olarak saptanmıştır. Femur boynu kemik mineral dansitesi (KMD); yaş ve menopoz süresi ile ters ilişki içindeyken, kilo ve vücut kitle indeksi ile pozitif ilişki içinde olduğu gözlenmiştir. Ancak bu parametrelerle lumbar vertebra KMD’si arasında ilişki saptanamamıştır. Bel-kalça oranı ile ne lumbar vertebral ne de femur boynu KMD’si arasında ilişki saptanamamıştır. Dehidroepiandrosterone sülfat sadece lumbar vertebra KMD’si ile ilişkiliyken, serbest testosteronun femur boynu KMD’si ile ilişkili olduğu saptanmıştır. HRT kullanan kadınlarda (n=32) daha düşük vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksi olmasına rağmen, HRT kullanmayan kadınlarla (n=78) kıyaslandıklarında bel kalça çevresi; femur boynu ve lumbar omurga KMD’leri arasında farklılık saptanmamıştır. Vücut kitle indeksi yüksek olan kadınlarda (n≥30) femur boynu KMD’sinin; vücut kitle indeksi düşük (n≤30) olanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Multivaryans logistik regresyon analizi ile yaş ,vücut ağırlığı ve menopoz süresinin düzetilmiş olduğu vakalarda lumbar vertebrada osteopeniyi düşündürecek önemli parametrenin sigara kullanımı olduğu ve kalça çevresininde femur boynundaki osteopeni prediktörü olduğu gözlenmiştir. Sonuçlar:Vücut yağ dağılımı ve seks hormonları arasındaki farklar ile femur ve lumbar vertebra KMD’si arasında ilişki saptanamamıştır.
Abstract
Objective: The purpose of this study was to examine in postmenopausal women the associations of body fat distribution and sex hormone levels with bone mineral density (BMD). Instution: Gazi University Faculty of Medicine, Department of Obstetrics & Gynecology, Ankara Material Metod: One hundred and ten postmenopausal Turkish women who were attending menopause clinic at the Department of Obstetrics and Gynecology, Gazi University Hospital were selected between October 2001 and February 2002 . Body fat distribution was assessed by waist to hip ratio (WHR) . BMD was determined by dual energy x-ray absorptiometry, and serum gonadotropins and sex hormones levels were determined by radioimmunoassay. Results: Mean (±SD) age and time since menopause of the study population was 52.7±5.3 and 6.0±5.9, respectively. Femoral regional BMDs were significantly correlated negatively with age and time since menopause and positively with weight and body mass index (BMI). However, lumbar spine (L1-4) BMD was not correlated with any of these parameters. WHR was not correlated with either lumbar spine or femoral BMDs. Dehydroepiandrosterone sulfate was correlated to only lumbar spine BMD, whereas free testosterone was correlated to femoral wards region BMD. Although patients taking hormone replacement therapy (HRT) (n=32) had lower body weight and BMI than patients not taking HRT (n=78), there was no difference in WHR, as well as BMD of femur and lumbar spine between patients taking HRT or not taking HRT. Patients with higher BMI (³30) had significantly higher femoral regional BMD than patients with lower BMI (<30). Multivariate logistic regression analysis revealed that, when adjusted for age, body weight and time since menopause were the only significant parameters which predicted osteopenia (t score³-1) in lumbar spine whereas smoking and hip circumference were the significant parameters which predicted osteopenia in femur. Conlusion: Differences in body fat distribution (WHR) and circulating sex hormones were not associated with regional BMD of lumbar spine and femur.