KAFKASYA’DAN ANADOLU’YA 19. YÜZYILDAKİ ÇERKES GÖÇLERİNİN SOSYO-EKONOMİK ANALİZİ

THE SOCIO-ECONOMIC ANALYSIS OF THE CIRCASSIAN MIGRATIONS FROM THE CAUCASUS TO THE ANATOLIA IN THE 19th CENTURY

Özet

Anadolu tarih boyunca birçok toplum için güvenli bir liman olmuştur. Bazıdönemlerde bu göçler yoğun bir hal almıştır. On dokuzuncu yüzyıl Kafkas göçü debunlardan biridir. Bu çalışmada, özellikle 1864’e kadar ve bu yılda yoğunlaşarakartan Kafkasya’dan gelen dramatik Çerkes göçünün sosyo-ekonomik yönleritartışılmaktadır. Çalışmada öncelikle özgün bir çerçevede “göç” kavramsallaştırmasıyapılmaktadır. Ardından Çerkes göçü mercek altına alınmaktadır. Makalede odaknoktası Çerkes göçü ve etkileridir. Ana konuya girmeden önce göç kavramını iyianlamak ve göçü olgusal olarak iyi kavramak için kuramsal bir temele gereksinimolduğu düşünülerek, başlangıçta bunun üzerinde durulmuştur. Tarihe damgavuran büyük ölçekli göç hareketlerinden biri olan ve Anadolu’yu deyim yerindeyseyeniden harmanlayan on dokuzuncu yüzyıldaki Çerkes göçü, çalışmada, tarihî bilgive belgeler ışığında bilhassa sosyal ve ekonomik boyutlarıyla betimsel bir nitelikteele alınmaktadır. Çalışmada deterministik yöntemle konu analiz edilirken, göçünsebepleri ve sonuçları ekseninde bilhassa Anadolu perspektifinde sosyal, politikve ekonomik değişkenlere ilişkin durum tespitleri yapılmakta, göçmenler veyerleşiklerin etkileşimi bağlamında neticede bir senteze varılmaya çalışılmaktadır.Bu akademik incelemenin, tarihimizin bu önemli kesitini ve olgusunu araştırıcılarındikkatlerine sunmaya hizmet etmesi beklenmekte ve bu konuda çerçeve bir metinsunmaktadır.

Abstract

Anatolia has been a safe harbor for many communities throughout history. In this paper, the socio-economic aspects of the dramatic Circassian immigration from the Caucasus, especially concentrated in 1864, will be discussed. In this paper, Circassian immigration in the nineteenth century, which is one of the momentous migration movements in history and re-defined the Anatolian demographic structure, will be descriptively studied in the light of historical information and documents by using deterministic method. The study will attempt to extrapolate a synthesis by determining the state of social, political and economic variables, particularly in Anatolia, in line with the causes and consequences of the immigration. This paper aims to present this important period and fact of our history to the interest of researchers.