İLHANLILAR DÖNEMİ TARİH YAZICILIĞININ ÖZELLİKLERİ

Özet

İran Moğolları ve Batı Moğolları olarak da anılan İlhanlılar, İran coğrafyasını elegeçirip devletlerini sağlamlaştırdıktan sonra bu bölgenin gelişmesi için çaba sarfetmişler. Bu ilk başlarda bu devletin diğer uluslar ve devletler ile savaş halindeolduğu için çok belirgin değildir. Ancak İlhanlıların en parlak dönemini GâzânHan devrinde ekonominin gelişmesi, halk refahının artması, yollarda emniyetinsağlanması, ülkenin imarı, bilimin önceki dönmelere göre daha önemsenmesi vebirçok hususta ülkede yapılan reformlar ile görmekteyiz. İlhanlılar iktidarlarınıilk kurulduğu günlerden beri en önem verdiği bir konu da tarih yazıcılığıdır.Moğolların İran’ı istilasının ardından buradaki tarih yazıcılığı geleneği önemliölçüde değişme uğramıştır. Biz bu çalışmamızda İlhanlılar Dönemi’nde İrancoğrafyasında yazılan tarihi kitapların özellikleri üzerinde duracağız. Ayrıca budönemin sonraki döneme etkisi anlatılacak ve Timurlu Dönemi tarih yazıcılı ilekarşılaştıracağız. Bu konuya girmeden önce İran coğrafyasında bu devirdenönceki tarih yazıcılığına da göz atacağız.

Abstract

Ilkhanids, mentioned as Iranian Mongolians, had endeavoured in order to develop this region after conquering Iran and establishing their state. This process couldn’t be achieved very rapidly in the earlier ages because of battling with other states and nations. But in the era of Ghâzân Khan, the most powerful era of Ilkhanids, it can be seen that the welfare of the people had been increased, security had been provided in the roads, the country had been reconstructed and science had been considered more important. Beginnig from the first ages of Ilkhanid sovereignty, one of the issues that Ilkhanids had given importance mostly, is historiography. In this text, which we will emphasize on the features of historical books written in the era of Ilkhanids in Iran, we will also deal with the tradition of historiography before the era of Mongolians in Iran. And then we will compare the historiography in the era of Ilkhanids and Timurids.