EMEVÎ HALİFESİ VELÎD b. YEZÎD ve HALİFELİĞİ ÜZERİNE BAZI TESPİTLER

Özet

Kurulduğu andan itibaren muhalif hareketlerle uğraşmak zorunda kalan Emevî hanedanlığı, son zamanlarında aile içi anlaşmazlıklarla da karşı karşıya kalmıştır. Emevîlerin son dönemlerinde, Hişâm b. Abdülmelik‘in (ö.125/742) ardından başa geçen Velîd b. Yezîd (ö. 126/744), olumsuz kişiliği ve yanlış siyaseti sebebiyle uyguladığı başarısız bir yönetimin ardından muhalifleri tarafından öldürülmüştür. Zira içkiye ve eğlenceye olan düşkünlüğü, amcasının oğullarına karşı uyguladığı düşmanca siyaset ve Hâlid el-Kasrî (ö. 126/743) ile Yahya b. Zeyd (ö. 125/742) gibi toplumda karşılığı olan kişileri öldürtmesi, sözkonusu olumsuzlukların önemli sebepleridir. Kimi Emevî halifeleri, tarihçiler tarafından fazlasıyla dikkat çekici bulunup dönemleri ayrıntılı şekilde ele alınırken kimileri ise yeteri kadar ilgi görmemiş ve haklarında sınırlı bilgilerle yetinilmiştir. Velîd b. Yezîd de bunlar arasında bulunmaktadır. Velîd b. Yezîd döneminin iyi anlaşılması, Emevîler döneminin sağlıklı şekilde değerlendirilmesine de katkı sağlayacaktır. Çünkü bu dönem, kısa sürmesine rağmen uzun süreli izler bırakmış ve devletin yıkılmasında önemli bir rol oynamıştır. Bu makalede, onun hakkında kaynaklarda bulunan bilgiler derlenmeye, kapalı kalmış ve tartışma konusu olmuş bazı konular da aydınlatılmaya çalışılacaktır.

Abstract

The Umayyad dynasty, which had to deal with opposition movements from the time it was established, has also faced domestic disputes in recent times. In the recent periods of the Umayyads, Velid b. Yezid who came to govern after Hisham b. Abdulmelik was killed by his opponents after a failed administration due to his negative personality and false politics. Because, his indulgence of alcohol and entertainment and hostile politics of uncle‘s sons and the murder of people who are in society like Hâlid al-Kasri and Yahya b. Zeyd is an important cause of such negativity. Some Umayyad caliphs have been highly regarded by historians and their periods have been elaborated in detail, while others have not been attracted as well as competence and limited in their rights. Velîd b. Yezîd is also among them. A good understanding of Velid b. Yezid‘s time will also contribute to the healthier evaluation of the Umayyads. Because, This period, despite its short duration, has left long traces and played an important role in the collapse of the state. In this article, it is will be tried to be clarified the sources of information about Ibrahim and clarify some issues that have been closed and debated.