XIX. YÜZYIL SONLARINDA SAFRANBOLU’DAKİ MODERN EĞİTİM KURUMLARI

Özet

Osmanlı Devleti XIX. yüzyılda her alanda olduğu gibi eğitim alanında da bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönemde klasik dönem eğitim kurumları olan sıbyan mektepleri ve medreseler varlığını devam ettirirken iptidaiye mektebi ve rüştiye gibi yeni eğitim kurumları tesis edilmiştir. Ayrıca bu dönemde eğitim işlerinin daha düzenli yürütülmesi için Maarif Meclisleri kurulmuştur. Sıbyan mektepleri eski usul ile eğitim verirken ibtidai mektepleri yeni usulle eğitim vermiştir. Ayrıca bu dönemde sıbyan mekteplerinin üstünde rüştiye adı verilen okullar açılmıştır. İbtidai mektepler olan yeni usul ilkokulların sayısı hızlı bir şekilde artmıştır. Ayrıca bu dönemde kız çocukları için de ibtidai mektepler açılmıştır. Safranbolu Rüştiye Mektebi XIX. yüzyıl sonlarında Safranbolu eğitim ve kültür hayatına damga vurmuştur. Devlet tarafından bu okulun malzeme ve öğretmen ihtiyaçları karşılanmıştır. Merkezi bütçeden bu okula ödenekler ayrılmıştır. Safranbolu‘da da diğer yerleşim yerlerinde olduğu gibi bir Maarif Meclisi oluşturulmuştur. Safranbolu‘daki eğitim işlerinin düzenli şekilde devam ettirilmesinde bu meclisin katkısı büyük olmuştur. Safranbolu‘daki gayr-i Müslimler de kendi klasik kilise okullarının yanında bir rüştiye açmışlar, burada başta Fransızca dil eğitimi olmak üzere modern eğitim verilmiştir. Bu araştırmada Safranbolu‘da XIX. yüzyıl sonlarında açılan ibtidai mektep ve rüştiye mektebi gibi yeni eğitim kurumları ile maarif meclisi arşiv belgeleri ışığında değerlendirilmiştir.

Abstract

Ottoman Empire as in every field of education has experienced a transformation in XIX‘th century. New education institution like ibtidai/primary school and ruĢdiye/elemantary schools had established clasical education institution like Sıbyan School and madrasahs have carring on in this period. Also education council had established for carry on education regularly in this period. Elemantary/ibtiadi schools have giving education by modern method while sıbyan schools have giving education by old method. New education institution called rüĢdiye which was on sıbyan schools had opened in this period. The number ibtidai schools which have giving education with new method had increased. Also new ibtidai schools for girl students had open in this period. RuĢdiye school had left a big mark in the life of education and cultural of Safranbolu. Government had given materials and teachers of this school‘s need. Appropriations from the central budget are allocated to this school. An education council had created in Safranbolu like other settlements. The contribution of this council to the continuation of the educational work in Safranbolu has been great. Non- muslims who were living in Safanbolu had opened a ruĢdiye school near their church school.Modern education institution like ibtidai and ruĢdiye schools and education council which had open in Safranbolu had eveluated in this research by archival documents.