İSLÂM MEZHEPLERİ TARİHİ ÖĞRETİMİ AÇISINDAN İMAM-HATİP LİSESİ MÜFREDATININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Evaluation of Imam-Hatip High School’s Curriculum in Terms of History of Islamic Sects Education

Özet

İlahiyat ve İslâmî İlimler Fakültelerine öğrenci, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın çeşitli kurumlarında istihdam edilmek üzere kalifiye eleman yetiştiren ortaöğretim kurumlarımızdan başında İmam-Hatip Liseleri gelmektedir. Ne var ki İmam-Hatip Lisesi öğrencilerinin, resmi öğretim programlarıyla çeşitli dinî konularda bilgi dünyaları şekillendirilirken, mezhepler konusunda istenen bilgi ve donanımda yetiştirilemedikleri bir gerçektir. Bunun temel nedenlerinden biri İmam-Hatip Lisesi müfredatında doğrudan İslâm Mezhepleri Tarihi dersinin yer almaması ve konuyla ilgili diğer derslerde de mezhep mefhumunun yeterince öğretilememesidir. Tabiat boşluk kabul etmez; bu alandaki boşluğun çoğunlukla informal alanda faaliyet gösteren ve dini istismar eden çevreler tarafından doldurulduğu müşahede edilmektedir. Sonuçta İmam-Hatipli öğrenciler, zorunlu olarak kendilerini bir mezhebin taraftarı yahut dinî bir grubun doğrudan içinde bulmakta ve mensubu bulunduğu mezhebi din olarak algılayan, diğerlerini ise din dışı görüp ötekileştiren yanlış bir zihniyete sahip olabilmektedir. Oysa gerçekte mezhep din değil, dinin yorumu sonucu doğan beşerî bir formdur. Bu nedenle İmam-Hatip Lisesi müfredatında İslâm Mezhepleri Tarihi dersinin ihdas edilmesi, bu disipline ait öğretim programı ve yöntemin günümüz şartları içinde yeniden değerlendirilmesi ve geliştirilmesi, derslerde mezheplere dair objektif kriterlere bağlı kalınarak yazılmış ders kitapların okutulması, ayrıca mezheplerin ele alındığı konu başlıklarının öğrencilerin güncel dinî hâdiseleri anlamlandırması ve kavramasına yardımcı olacak nitelikte yeniden dizayn edilmesi zorunludur. Bu makalede, İslâm Mezhepleri Tarihi öğretimi açısından içinde mezhep konularının ilk olarak yer aldığı 1963’ten günümüze İmam-Hatip Lisesi müfredatı değerlendirilecek, ilgili müfredatın yeniden düzenlenmesinin yolları tartışılacak, bu bağlamda İmam-Hatip Liselerinin program geliştirme çalışmalarına yeni bilgi ve bakış açısı sunma cihetiyle katkı sağlanmaya çalışılacaktır.

Abstract

Imam-Hatip High Schools is one of the educational institutions which educates students to the Faculties of Theology and Islamic Sciences and educates qualified personnel to work in various institutions of the Presidency of Religious Affairs. However, it is a fact that the students of Imam-Hatip High School cannot be educated in the knowledge and equipment required about sects while shaping the worlds of knowledge on various religious subjects through official education programs. One of the main reasons for this is that Imam-Hatip High School curriculum does not include the History of Islamic Sects directly and that the notion of sect cannot be taught sufficiently in other courses on the subject. Nature does not accept spaces; it is observed that the gap in this field is mostly filled by circles operating in the informal field and exploiting religion. As a result, the students of Imam-Hatip necessarily find of a sect or a religious group and may have the wrong mentality that perceives the sect as a religion and the others as non-religious. The fact is, however, that the sect is not a religion, but a human form that arises from the interpretation of religion. For this reason, the establishment of the Islamic Sects History course in the curriculum of Imam-Hatip High School, the re-evaluation and development of the teaching program and method of this discipline in today's conditions, the teaching of the textbooks written according to the objective criteria related to the sects, and the teaching of the sects it must be redesigned to help make sense and comprehension of events. In this article, the Imam-Hatip High School curriculum will be evaluated from 1963 to the present, which includes the first sectarian issues in terms of the teaching of the Islamic sects will be provided.