Banka Faiz Oranı Geçişkenliği: RALS Eşbütünleşme Yöntemiyle Normal Dağılmamayı Dikkate Alan Bir Yaklaşım

Özet

Bu makalede Türkiye’de para politikası faiz oranı geçişkenliği sürecini araştırmak için 01 Ocak 2011 - 22 Ocak 2021 dönemine ait haftalık veriler kullanılarak Kalıntılarla Arttırılmış En Küçük Kareler (RALS) yöntemleriyle analiz yapılmış ve normal olmayan bir yaklaşım sunulmuştur. İlk aşamada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) fonlama maliyetinden Borsa İstanbul (BIST) bankalararası gecelik faizine doğru geçişkenlik araştırılmıştır. Eşbütünleşme testi sonuçlarına göre TCMB fonlama maliyeti ve BIST bankalarası gecelik faizi eşbütünleşiktir. Regresyon tahmin sonuçlarına göre, TCMB fonlama maliyetinden BIST bankalararası gecelik faizine geçişkenlik % 100’e yakın olsa da tam değildir. İkinci aşamada, TCMB fonlama maliyetinden ve BIST bankalararası gecelik faizinden banka faizlerine geçişkenlik incelenmiştir. TCMB fonlama maliyeti ve BIST bankalararası gecelik faizi ile kredi ve mevduat faizleri arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmuştur. Regresyon tahmin sonuçlarına göre BIST bankalararası gecelik faiz oranından banka mevduat ve kredi faizlerine geçişkenlik seviyeleri birbirlerinden farklıdır ve tam değildir. Bahse konu değişkenlerin faiz geçişkenlik seviyeleri güçlüden zayıfa sırasıyla taşıt kredisi, ticari kredi, ihtiyaç kredisi, mevduat ve konut kredisi şeklindedir. Analiz bulgularına göre incelenen dönemde bankacılık piyasasında eksik rekabetçi fiyatlama koşulları geçerlidir. Anahtar Kelimeler: Merkez Bankası Para Politikaları, Faiz Oranı Geçişkenliği, Banka Faizleri, Zaman Serileri, Normal Olmayan Dağılım, RALS Eşbütünleşme Testi. JEL Sınıflandırması: E58,E43, G21, C32.