Dergiler / Dünya Dilleri, Edebiyatları ve Çeviri Çalışmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 3 - Sayı: 1
Çocuk Edebiyatında Postkolonyel Göstergelerin ve Çevirilerinin Çeviri Göstergebilimi Bakış Açısıyla Çözümlenmesi
- Sayfa
- 96–117
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı, Rudyard Kipling’in (1902) “How the Camel Got His Hump” başlıklı kısa öyküsündeki yerdeşlikleri incelemek ve Türkçe çevirilerini değerlendirmektir . Bu amaç doğrultusunda, Sündüz Öztürk Kasar’ın çeviri göstergebilimine yaklaşımı çerçevesinde önerdiği çözümleme adımlarından biri olan “Metindeki Oluşan Yerdeşliklerin Değerlendirilmesi” üzerine temellenen bir özgün metin çözümlemesi yapılmıştır (Öztürk Kasar, 2009a). Göstergebilimsel çözümleme sonucunda, kısa öyküde ideolojiye gönderme yapan beş yerdeşlik tespit edilmiştir. Yerdeşlikler, Edward Said’in (1979) “Oryantalizm” kavramına dayalı olarak sömürgecilik sonrası bir bakış açısıyla tartışılmıştır . Kısa öykünün iki Türkçe çevirisinde yer alan yerdeşlikler Sündüz Öztürk Kasar’ın “Anlam Bozucu Eğilimler Dizgeselliği” (Öztürk Kasar ve Tuna, 2017, s. 172) çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çeviri değerlendirmesi bölümünde on beş anlam bozucu eğilim tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, çevirmenlerin muğlak bir metin olan ve ideolojik göndermeler içeren kısa öyküyü çevirme sürecinde karşılaştıkları güçlükleri göstermektedir. Bu çalışma, yazınsal çeviri edimini yerine getirebilmek için çevirmenin göstergebilimsel çözümlemeden yararlanabileceğini öne sürmektedir. Bu bağlamda, göstergebilimsel çözümlemenin anlam evrenini alımlamaya katkıda bulunduğu ve muğlak bir metnin derin anlamlarının kavranmasını sağladığı söylenebilir. Bu bulgular ve önermeler ışığında, çeviri göstergelimi, çevirmene etkili bir şekilde rehberlik edebilir ve muğlak metinde yer alan ideolojik göndermeler üzerine bir farkındalık yaratabilir.
Abstract
The aim of this study is to analyze the isotopies in the short story titled “How the Camel Got His Humph” by Rudyard Kipling (1902), and evaluate Turkish translations of the short story. To this end, the source text was analyzed based on “isotopies in the text” which is one of the analysis steps suggested by Sündüz Öztürk Kasar within the framework of her approach to semiotics of translation (Öztürk Kasar, 2009). As a result of semiotic analysis, five isotopies including ideological implications were detected. The isotopies were discussed from a postcolonial perspective based on the concept “Orientalism”. The isotopies in two Turkish translations of the short story were evaluated within the framework of Sündüz Öztürk Kasar’s “Systematics of Designification in Translation” (Öztürk Kasar and Tuna, 2017: 172). Sixteen designificative tendencies were found in the translation of evaluation part. The findings show that translators face with challenges in the process of translating the short story that is ambivalent text including ideological implications. This study suggests that the translator can benefit from semiotic analysis and semiotic translation. Semiotics contributes to significance in the meaning universe and makes it possible to grasp deep meanings of an ambivalent text. Semiotic translation guides the translator efficaciously and create an awareness about ideological implication in an ambivalent text.