Bir Ahlâk Problemi Olarak Yabancılaşma ve Yahya Kemal / Alienation as a Moral Problem and Yahya Kemal / يحيى كمال والاغتراب باعتباره مشكلة أخلاقية

Özet

En genel haliyle “özden uzaklaşma” olarak tanımlanabilecek olan yabancılaşma, Osmanlı’nın son dönemlerindeki pek çok aydın gibi Yahya Kemal’in hayat serüveninde de kendisini göstermektedir. Dindar bir ailede ve muhitte yetişen Yahya Kemal, bir süre sonra Batı’ya hayranlık beslemiş ve İstanbul’da yaşamaya başladıktan sonra artan hayranlığı sebebiyle Paris’e gidip orada millî ve kültürel değerlerinden uzaklaşıp sosyalist bir bakış açısını benimsemiştir. Hatta yabancılaşmayı medenileşmenin bir gereği olarak görmüştür. Yabancılaşmasının ikinci aşaması ise yabancılaşmayı içselleştirerek ona karşı bir eleştiri geliştirmesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Batı’dan etkilenerek geliştirdiği fikirlerini bir süre savunmaya devam ettikten sonra tarih alanında yaptığı okumalar ile millî değerlere ve milletine saygısı yeniden atmış, Türk şiirini yabancı tesirlerden kurtarmak için çaba göstermiş ve öz kültürüne dönmüştür. Makalede, Yahya Kemal özelinde, Türk toplumunda ahlâkî ve millî değerlere yabancılaşmadan uzak kalabilmenin ne şekilde mümkün olacağı ele alınmaktadır.

Abstract

Alienation, which can be defined most commonly as “getting away from the essence”, also shows itself in the life of Yahya Kemal similar to many intellectuals in the late Ottoman period. Although Yahya Kemal had grown up in a religious family, after a while he admired the West and went to Paris which distanced itself from national and cultural values while adopting a socialist point of view. He even started to see alienation as a requirement of civilization. The second stage of alienation emerged on him by developing a critique on alienation while internalizing it. Although he defended ideas developed by affects from West, he came back to his essence while reading history and made an effort to recover Turkish poetry from foreign influence. In the article, in particular Yahya Kemal, it is debated how Turkish society can distance itself far from the alienation of moral and national values.

Anahtar kelimeler: Yabancılaşma, Yahya Kemal, millî değerler, ahlâk, toplum