İSLÂM DÜNYASINDA BİRLİK ARAYIŞLARI: İSLÂM KONFERANSI - İSLÂM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI ve TÜRKİYE

Efford for Unity in the Islamic World: Islamic Conference - Organization of Islamic Cooperation (OIC) and Turkey

Özet

Dünyada Birleşmiş Milletlerden sonra gelen ikinci büyük yapılanma 1969 yılında İslâm Konferansı Teşkilatı olarak kurulan, reform süreci içinde ismi de değiştirilerek 2011 yılından itibaren İslâm İşbirliği Teşkilatı olarak anılan organizasyondur. 1969‟da 25 olan üye ülke sayısı günümüzde 57‟ye yükselmiştir. XIX. yüzyılın sonlarındaki siyasi gelişmelere bağlı olarak Osmanlı Devleti‟nin yıkılması ile Ortadoğu‟nun yapısı da değiştirilmiştir. Bağımsızlık vaat edilen bazı Arap liderlerine savaş sonunda verilen sözler tutulmamış ve Müslümanların çoğunlukla yaşadıkları Ortadoğu coğrafyasında İngiltere ve Fransa tarafından manda devletleri kurulmuştur. Hilafetin kaldırılması da Müslümanları etkilemiştir. Bu gelişmeler çerçevesinde çeşitli platformlarda İslâm ya da Arap birliği girişimleri söz konusu olmuşsa da Filistin topraklarında İsrail Devleti‟nin kurulması ve yayılmacı bir politika sergileyerek topraklarını genişletmesi, en büyük motivasyonu oluşturmuştur. İslâm İşbirliği Teşkilatının kuruluşundan günümüze gelinceye değin siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel vb. çok çeşitli alanlarda faaliyet gösterdiği, fakat Kudüs meselesi başta olmak üzere kuruluş şartında da belirlenen konularda istenilen başarının sağlanamadığı görülmektedir. Bu çalışmamızda teşkilatın kuruluşu, amaçları, işleyişi, reform süreci, üye ülkelerin iktisadi yapıları hakkında bir perspektif elde etmeye çalışacağız. Ayrıca Türkiye‟nin teşkilat içindeki yerini ortaya koymaya gayret edeceğiz.

Abstract

The second major structure that came after the United Nations in the world was the Organization of the Islamic Conference, which was established in 1969 and changed its name within the reform process since 2011 called Organization of Islamic Cooperation (OIC). The number of member states rose from 25 in 1969 to 57 today. The structure of the Middle East was altered by the collapse of the Ottoman Empire due to the political developments at the end of the 20th century. Some prominent Arab leaders, who were promised independence, were not given promises at the end of the war. The abolition of the Caliphate also affected Muslims. Within the framework of these developments, although the Islamic or Arab unity attempts were made on various platforms, the establishment of the State of Israel in Palestine and the expansion of its territory by exhibiting an expansionist policy have been the greatest motivation. It is seen that it has been operating in a wide variety of fields, from the establishment of the Organization of Islamic Cooperation until the present day, political, social, economic, cultural, etc. But it has not been possible to achieve the desired success in the subjects determined in the foundation condition, in particular the Jerusalem issue. In this study, we will try to get a perspective to you the establishment of the organization, aims, functioning, the process of reform, the economic structure of the member countries, etc. We will also endeavor to reveal the location in the organization of Turkey.