The impact of hepatitis C virus infection on long-term outcome in renal transplant patients

Böbrek transplantasyonu yapılmış hastalarda HCV infeksiyonunun uzun dönem sonuçları

BORÇAK ÇAĞLAR RUHİ,İnci SÜLEYMANLAR,Hüseyin KOÇAK,Vural Taner YILMAZ,Dilek ÇOLAK,Ayhan DİNÇKAN,Alihan GÜRKAN,FETTAH FEVZİ ERSOY,Gülşen YAKUPOĞLU,GÜLTEKİN SÜLEYMANLAR

Özet

Amaç: Bu çalışmada, böbrek transplantasyonu yapılmış hastalarda hepatit C virusu infeksiyonunun hasta ve graft sağkalımına, graft işlevine ve karaciğer hastalığına olan uzun dönem etkileri değerlendirilmiştir. Yöntem: Çalışma, 1 Ocak 1999 ile 31 Aralık 2009 tarihleri arasında merkezimizde böbrek transplantasyonu yapılmış 1811 hasta üzerinde yürütülmüştür. Hastaların tıbbi kayıtlarının retrospektif analizi yapılmıştır. Bulgular: Hastaların 100 ünde (%5.5) hepatit C virusu antikor pozitifliği saptanmıştır. Hepatit C virusu antikoru pozitif olan (n:100) ve olmayan (n:1711) hastaların demografik, klinik, biyokimyasal ve tedaviye ilişkin özellikleri karşılaştırılmış ve sağkalım analizleri yapılmıştır. Hastaların median izlem süresi 35,7 ay (%25-%75 lik aralık:18,863,9 ay) idi. Hepatit C virusu antikoru pozitif olan grupta kadın oranı (%42’ye karşın %32,1, p=0.031) daha yüksek, pretransplant diyaliz modalitesi ise ağırlıklı olarak hemodiyalizdi (p<0.001). Bu hastalarda total diyaliz süresi belirgin şekilde daha uzun bulundu (p<0.001). Hepatit C virusu antikoru pozitif ve negatif olan grup arasında yaş, böbrek yetmezliği etyolojisi ve hepatit B virusu ko-infeksiyonu açısından fark yoktu. Hepatit C virusu antikoru pozitif olan grupta graft kaybı oranı daha yüksekti (%16’ya karşın %9,2 p=0.026). Kaplan Meier sağkalım analizinde iki grup arasında hasta sağkalımları benzer olmasına karşın graft sağkalımının 5. yıldan sonra düşme eğiliminde (p<0.001) olduğu saptandı. Hepatit C virusu antikoru pozitif hastaların %33’ünde posttransplant dönemde hepatit C virusu RNA pozitif bulunurken %27’sinde persistan alanin aminotransferaz yüksekliği vardı. İzlem süresi içinde hiç bir hastada klinik olarak siroz saptanmadı. Sonuç: Bulgularımız, böbrek transplantasyonu hastalarında hepatit C virusu infeksiyonunun uzun dönemde hasta sağkalımını olumsuz etkilemediğini ancak graft sağkalımının daha düşük olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, hepatit C virusu antikoru pozitif olan son dönem böbrek yetmezliği hastalarında böbrek transplantasyonunun güvenilir ve etkin bir renal replasman tedavisi olduğunu düşündürmektedir.

Abstract

Background/aims: The aim of this study was to determine the effect of hepatitis C virus infection on patient and graft survival and liver function in renal transplant patients. Methods: 1811 renal transplant patients were included in this study. One hundred renal transplant patients (5.5%) were anti-hepatitis C virus-positive. We evaluated demographic, clinical, biochemical, and serological data of patients and compared patient and graft survivals between hepatitis C virus-positive and -negative renal transplant patients. Results: The median follow-up period was 35.7 months. One hundred (5.5%) patients were anti-hepatitis C viruspositive. There were no differences between anti-hepatitis C virus-positive and -negative renal transplant patients regarding age, etiology of renal disease, number of pre-transplant blood transfusions, and hepatitis B virus coinfection rate. Rate of graft loss in anti-hepatitis C viruspositive renal transplant patients was significantly higher than in anti-hepatitis C virus-negative patients (16.0% vs. 9.2%, p=0.026). Survival analysis revealed that patient survival was similar between anti-hepatitis C virus-positive and -negative renal transplant patients. Graft survival was lower in the anti-hepatitis C virus-positive group than in anti-hepatitis C virusnegative patients, especially after the fifth year of renal transplant (p<0.001). Thirty-three percent of anti-hepatitis C virus-positive patients were positive for hepatitis C virus RNA. Twenty-seven percent of anti-hepatitis C virus-positive patients had persistent alanine aminotransferase elevation. None of the patients developed cirrhosis during the follow-up period. Conclusion: Our findings suggest that hepatitis C virus infection in renal transplant patients does not adversely affect patient survival. Long-term graft survival seems to be lower in hepatitis C virus-positive compared to hepatitis C virus-negative renal transplant patients. Nevertheless, renal transplant can be considered as a safe and effective treatment modality in anti-hepatitis C virus-positive patients with end-stage renal disease.