Assessment of living donors with respect to pre- and posttransplant psychosocial properties and posttransplant family functioning in pediatric liver transplantation

Pediatrik karaciğer nakillerinde canlı vericilerin nakil öncesi ve sonrası psikososyal özelliklerinin ve nakil sonrası ailevi işlevlerin değerlendirilmesi

SELİM GÖKÇE,ÖZLEM DURMAZ,Gülcan PEYKERLİ GÜRSU,Ayşen AYDOĞAN,COŞKUN ÇELTİK,İlgin ÖZDEN,Semra SÖKÜCÜ

Özet

Amaç: Karaciğer vericilerinin nakil öncesi ve sonrası klinik ve psikisosyal özelliklerinin değerlendirilmesi, canlı vericiden karaciğer naklinin ve olası ilişkili faktörlerin psikososyal sonuçlar ve ailevi işlevler üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada 32 (19 bayan, yaş 31.84±7.10 yıl) karaciğer vericisi değerlendirildi. Nakil öncesi ve sonrası klinik, psikososyal özellikler ve aile hayatı değerlendirildi ve bulguların tanımlayıcı analizi yapıldı. Psikolojik bozukluk ya da ailevi işlevler üzerine etkisi olabilecek faktörler için Pearson korelasyon testi uygulandı. Bulgular: Vericiler çoğunlukla ebeveyndi (n=28, %87.6). Nakil öncesi 5 vericinin (%19.3) nakil sonrası komplikasyonlar ve hayat kalitesi üzerine endişeleri vardı. Vericiler mediyan 7 günde (aralık, 5-30 gün) taburcu oldu. İşe dönüş ve tam iyilik hali sırasıyla mediyan 4 hafta (aralık, 1-32 hafta) ve 10 haftada (aralık, 4-48 hafta) idi. Onaltı vericide (%50) majör komplikasyon oldu, 3’ünde (%9.4) girişimsel işlem gerekti. Ondört verici (%43.4) ameliyat skarı etrafında ağrı ve nonspesifik gastrointestinal sorunlardan şikayetçi idi. Psikolojik sorunlar 8 vericide (%25.0) gözlendi. İki vericide (6.3%) depresyon nedeniyle ilaç ve psikoterapötik destek gerekti. Psikolojik bozukluklar vericideki sorunlarla ilişkili bulundu (p<0.01, r=0.487). Vericinin alıcı ile ilişkisi 1’inde (%3.1) olumsuz yönde etkilendi, ancak 15’inde (%46.9) daha iyi oldu. Dokuz verici (%34.6) eşine karşı sinirli davranış değişikliği geliştirdi ve 2 verici (%7.7) boşandı. Diğer aile bireylerinin yaşamları 8’inde olumsuz yönde etkilendi. İki vericinin eşi (%7.7) nakil sonrası ailevi sorumluluklarını yerine getirmede başarısız oldu. Sonuç: Karaciğer vericilerinde posttransplant dönemde, psikolojik sorunlar sık olarak gözlenmektedir. Bu nedenle, posttransplant dönemde vericiler düzenli olarak psikososyal açıdan değerlendirilmeli, psikolojik bozukluk riski altındakiler daha yakın izlenmelidir. Canlı vericiden karaciğer naklinin posttransplant dönemde evlilik ve aile hayatı üzerine olumsuz etkileri olabilmektedir. Ailevi işlevlerin düzenli olarak değerlendirilmesi, gereken durumlarda aile terapisi, ailevi işlevlerdeki bozukluk sıklığını azaltabilir.

Abstract

Background/aims: We aimed in this study to investigate pre- and posttransplant clinical and psychosocial features of the donors and the effects of living-related liver transplantation and possible relevant factors on psychosocial outcome and family functioning. Methods: Thirty-two living donors (19 females, age 31.84 ± 7.10 years) were evaluated. Medical records of donors regarding pre- and posttransplant clinical and psychological features and family life were evaluated. Results: The donors were parents (n=28, 87.6%) in most. In the pretransplant evaluation, 5 donors (19.3%) had anxiety regarding postoperative complications and quality of life. Donors were discharged from the hospital in a median of 7 days (range, 5-30 days). Return to work and feeling of complete well-being were accomplished in a median of 4 weeks (range, 1-32 weeks) and 10 weeks (range, 4-48 weeks), respectively. Sixteen recipients (50.0%) suffered from major complications, and 3 (9.4%) required invasive intervention. Fourteen donors (43.4%) reported pain around the surgical incision and nonspecific gastrointestinal problems postoperatively. Psychological problems were observed in 8 donors (25.0%); 2 (6.3%) had depression requiring drug and psychotherapeutic intervention. Psychological disruption was found to be correlated with the presence of problems in the recipient (p<0.01, r=0.487). The donors’ relationship with the recipient was negatively affected in 1 (3.1%), but improved in 15 (46.9%) cases. Nine donors (34.6%) displayed nervous behavior toward their spouses, and 2 (7.7%) later divorced. Life of the other family members was negatively affected in 8 (30.7%). Two donors’ spouses (7.7%) failed to carry out domestic responsibilities. Conclusions: Psychological disturbance and abnormal family functioning are frequently observed during the posttransplant period. Therefore, psychologic assessment and evaluation of family functioning should be regularly repeated during the posttransplant period.