Yarı kırsal bölgede annelerin gebelik ve doğum sonrası sigara içme davranışı

Smoking behaviors of mothers during pregnancy and postpartum in a semirural area

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı Denizli Honaz ilçesine bağlı Kaklık, Kocabaş ve Pınarkent Mahalleleri’nde 12-24 aylık çocuğu olan an-nelerin gebelik ve doğum sonrası sigara içme davranışlarını ve bunları etkileyen faktörleri belirlemektir.Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma Ekim-Kasım 2014 tarihle-rinde yapılmıştır. Evrenini Honaz, Kaklık, Kocabaş ve Pınarkent Aile Sağlığı Merkezi (ASM)’nde kayıtlı 12-24 aylık çocuğu olan 459 kadın oluşturmaktadır. Örneklem seçimine gidilmeden evren üze-rinde çalışılmış, araştırmaya toplam 254 kadın katılmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyo-demografik özellikleri sor-gulayan 10 soru, sigara kullanımını ve maruziyetini sorgulayan 21 so-ru olmak üzere toplam 31 sorudan oluşan anket formu ile toplanmıştır.Bulgular: Katılımcı annelerin yaş ortalaması 28,4±5,4 yıldır ve %64,6’sının (n=164) öğrenim düzeyi ortaokul ve altıdır. Katılımcıla-rın %79,1’i (n=201) hayatı boyunca hiç sigara içmemiş, %12,6’sı (n=32) halen içmekte ve %8,3’ü (n=21) ise sigarayı bırakmıştır. Sigara içmiş olan annelerin %35,8’i (n=19) gebeliği sırasında siga-ra tüketmiştir. Gebelikte sigara içme durumunu sadece annenin çalışma durumu etkilemektedir. Çalışan annelerin %81,8’i (n=9), çalışmayan annelerin ise %23,8’i (n=10) gebelikte sigara kullanmış-tır (p<0,001). Gebeliklerinde sigara içen kadınların %78,1’i sigara bırakma konusunda bir hekim veya hemşireden yeterli bırakma tav-siyesi ve desteği almamıştır. Gebeliği sırasında sigarayı bırakmış 34 kişinin 27’si (%79,4) doğum sonrası sigaraya tekrar başlanmıştır.Sonuç: Bu araştırmada, sigara içen gebelerin hizmet aldıkları sağ-lık çalışanlarınca sigarayı bırakmaya yönelik eğitim ve danışman-lık alma oranlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Gebelikte sigara tüketilmesinin anne ve yenidoğan sağlığı üzerine olan zararlı etki-leri bilindiğinden, bu konu hakkında sağlık personeline ve halka verilecek eğitim programlarının planlanmasına yönelik girişimler art-tırılmalıdır.

Abstract

Objective: This study aimed to determine smoking behavior during pregnancy and postpartum and affecting factors of mot-hers with small children in semirural area, in Denizli, Honaz, Kaklık, Kocabaş, Pınarkent provinces.Methods: This cross-sectional study was carried out between October and November in 2014. The population of the study was 459 women who had children between 12 to 24months of age and registered to one of the Family Health Centers in Honaz, Kaklik, Kocabas or Pınarkent. We collected the data, from 254 women, without making a sample selection, who were willing to participate in the study, by using a questionnaire prepared by the researchers consisting of 31 questions; 10 questions for sociode-mographic features and 21 questions for smoking and passive exposure to cigarette smoke.Results: The mean age of the participants was 28.4±5.4years and 64.6% (n=164) of the participants’ educational status was secondary school or less. Never smokers, current smokers and ex-smokers consisted 79.1% (n=201), 12.6% (n=3) and 8.3% (n=21) of the study group, respectively. Smoking during preg-nancy was reported by 35.8% (n=19) of the ever smoker mot-hers. Among working mothers (n=9) and non-working mothers (n=10) smoking rates during pregnancy were 81.8% and 23.8%, respectively(p<0.001). Of those who smoked during pregnancy 78.1%reported not receiving, any advice about giving up smo-king by any health care provider.Conclusions: We conclude that the rate of receiving education and counseling about giving up smoking from health care wor-kers was low among pregnant women who smoke. This study showed that the participants appear to have inadequate advice or support from health care providers regarding giving up smoking or protecting themselves from environmental tobacco smoke.