Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi / 2022 / Cilt: 13 - Sayı: 34
Covid-19 Salgınında Sanal Alışveriş Platformlarının Performanslarının Ölçülmesi: AHP-MAIRCA Modeli
- Sayfa
- 619–641
- DOI
- —
Özet
İnternetin keşfedilmesiyle birlikte insanların yaşam tarzlarında ve alışkanlıklarında önemli ölçüde değişimler meydana gelmiştir. İnternetle birlikte işletmeler satışlarını internet üzerinden yapma eğilimine girmiş ve insanlar giderek daha fazla ihtiyacını internet üzerinden karşılamaya başlamışlardır. 2019 yılında ortaya çıkan Covid-19 ile internet tüketicilerin hayatında daha da önemli bir yere sahip olmaya başlamıştır. Tüketiciler hastalık korkusuyla ihtiyaçlarını sanal alışveriş platformları üzerinden gidermeye yönelmişlerdir. Bu çerçevede bu çalışmada beş ana kriter ve bunlara ilişkin yirmi üç alt kriter doğrultusunda sanal alışveriş platformlarının salgın dönemindeki performansları AHP ve MAIRCA bütünleşik modeliyle analiz edilmiştir. Bu bağlamda AHP yöntemiyle kriterlerin önem ağırlıkları tespit edilmiştir. MAIRCA yöntemi ise sanal alışveriş sitelerinin sıralanması amacıyla kullanılmıştır AHP sonuçları sırasıyla “uygun fiyat”, “karantina süreci” ve “enfekte olma korkusu” kriterlerinin sanal alışveriş platformlarının performanslarının en önemli belirleyicileri olduğunu göstermiştir. Ayrıca Trendyol, en başarılı alışveriş sitesi olarak belirlenmiştir. Bu çalışma sanal alışveriş platformları için salgın dönemindeki kendi performans değerlendirmelerinde kullanabilecekleri bir kılavuz niteliğinde olabilir.
Abstract
With the discovery of the internet, there have been significant changes in people's lifestyles and habits. Businesses have tended to make their sales with the internet, and people have started to meet their needs more on the internet. With Covid-19, which emerged in 2019, the internet has begun to have an even more important place in consumers' lives. Consumers have tended to meet their needs through online shopping platforms due to the fear of illness. In this context, in the study, the performance of online shopping platforms during the outbreak period is analyzed with the AHP and MAIRCA integrated model, in line with the five main criteria and their twenty-three sub-criteria. In this context, the importance weights of the criteria are highlighted with the AHP method. The MAIRCA method, on the other hand, is utilized to rank online shopping sites. The AHP results reveal that “affordable price”, “quarantine period”, and “fear of being infected” are the most crucial determinants of the performance of online shopping platforms, respectively. Further, Trendyol is highlighted as the most successful shopping site. The study can be a guide for online shopping platforms in assessing their own performances during the pandemic period.