Dergiler / Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi / 2019 / Sayı: 32
Darbelere Giden Süreçte Kamusal Rıza Üretiminde Basının Rolü: 27 Mayıs 1960 ve 15 Temmuz 2016’nın Karşılaştırmalı Analizi
- Sayı
- 2019 · Sayı: 32
- Sayfa
- 50–76
- DOI
- —
Özet
Türk siyasi hayatındaki darbelerin hazırlanış safhasında, gerçekleştirilmesinde ve sonrasındameşrulaştırılmasında asker, yargı, akademinin yanı sıra en önemli aktörlerden birisini de medyaoluşturmaktadır.27 Mayıs 1960 Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihindeki ilk darbe, 15 Temmuz 2016 isegünümüze kadar gerçekleşmiş son Darbe Girişimi özelliği taşımaktadır. Bu çalışmada, 27 Mayıs Darbesive 15 Temmuz Darbe Girişimi öncesinde, basında, özellikle “diktatörlük”, “otoriterlik”, “yolsuzluk”, “fikirve ifade hürriyetine baskı” kavramları etrafında oluşan darbeye kamusal rıza üretimi süreci ele alınmıştır.İlk olarak Antonio Gramsci’nin “hegemonya” ve Louis Althusser’in “devletin ideolojik aygıtları”na ilişkinteorileri kapsamında, medyanın darbe süreçlerindeki tutumu ile Türkiye’deki hegemonya arasındaki ilişkiaçıklanmaya çalışılmıştır. Ardından da bu iki örnek olayda kamusal rızanın nasıl üretildiği, “KamusalSenaryo Modeli”, Herbert Schiller ve Noam Chomsky’nin medya manipülasyonu analizleri çerçevesindeincelenmiştir. Merkez medya ve uluslararası medyanın bilerek veya bilmeyerek 15 Temmuz’a giden süreçte,27 Mayıs darbesi öncesine benzer şekilde sivil ve demokratik yönetime karşı bir askeri darbeye rıza üretimisürecinin parçası olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
The media is one of the most important actors of the preparation, execution and justification of militarycoups in Turkey along with the judiciary and the academy. 27 May 1960 military coup is the first militarycoup in the history of the Turkish Republic, while the July 15th, 2016 failed coup attempt is the last. Inthis study, the process of generating public consent for both coups in the media are examined especiallythrough the “dictatorship”, “authoritarianism”, “corruption”, “suppression of freedom of thought and speech”concepts. Utilizing the theoretical frameworks of Antonio Gramsci’s “hegemony” and Louis Althusser’s“ideological state apparatuses”, the article first discusses the relationship between the media’s attitudein the process leading to military coups and hegemony in Turkey. Then, it analyzes how public consentis generated by utilizing “public scenario model” and Herbert Schiller’s and Noam Chomsky’s insightson media manipulation. The study argues that the mainstream media, knowingly or unknowingly, hasbeen part of the process of manufacturing public consent for the military coup against the civilian anddemocratic government before the July 15, 2016 failed coup, similar to the process leading up to the May27, 1960 coup d’etat.