Türkiye’nin Farklı Bölgelerinden Toplanmış Urtica dioica L. Örneklerinin Kalite Değerlendirmesi

Quality Assesment of Urtica dioica L. Samples Collected from Different Locations of Turkey

Özet

Urtica dioica L. dünyanın ılıman bölgelerinde geniş yayılış gösteren bir bitkidir. Bitkinin yaprakları başta romatoit artrit olmak üzere, kardiyovasküler hastalıklarda ve diyabette kullanılmaktadır. Ayrıca antiviral, antioksidan ve anti-enflamatuvar aktivitelere sahiptir. Bitki Türkiye'de halk arasında her derde deva olarak tavsiye edilmektedir. Avrupa Farmakopesi'nde Isırgan yaprakları "Nettle Leaf - Urtica folium" olarak kayıtlıdı. Monografta yaprakların standardizasyonu Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (YBSK) kullanılarak klorojenik asit üzerinden yapılıyor olmasına rağmen, Türkiye'de aktarlarda medikal amaçlarla yaprak yerine toprak üstü kısımları satıldığı bilinmektedir. Çalışmamızın amacı Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan örneklerin içerdiği klorojenik asit miktarlarını birbirleriyle ve Avrupa Farmakopesi standardı ile karşılaştırarak örneklerin farmakopeye uygun olup olmadıklarını tespit etmektir. Ekstraksiyon prosedürü Avrupa Farmakopesi 6.0.'a göre gerçekleştirilmiştir. İnternal standart olarak p-kumarik asit kullanılarak klorojenik asit miktarları hesaplanmıştır. Düzce, Maraş, Işık Dağı ve Palandöken Dağı'ndan toplanan yaprak numunelerindeki klorojenik asit miktarları sırasıyla %1.91±0.0003, %1.156±0.0019, %0.67±0.00068, %0.63±0.0024 oranlarında tespit edilmiş ve Farmakope standartlarına (>= %0.3) uygun bulunmuştur. Toprak üstü kısımlarından hesaplanan klorojenik asit miktarları ise sırasıyla %1.047±0.0007, %0.751±0.0033, %0.31±0.0085, %0.488±0.0051 olarak tayin edilmiştir. Tüm numunelerin yapraklarında bulunan klorojenik asit miktarı toprak üstü kısımlarındakinden fazladır. Bu çalışma göstermiştir ki yapraklar yerine toprak üstü kısımların kullanılması uygun değildir.

Abstract

Urtica dioica L. (Urticacea) is widely distributed throughout the temperate regions of the world. Leaves of the plant recommended not only for the complaints associated with rheumatoid arthritis, cardiovascular diseases and diabetes but also have antiviral, antioxidant, anti-inflammatory activities. It is also used as traditional medicine as panacea in Turkey. Despite, U. dioica leaf is monographed in European Pharmacopeia as “Nettle Leaf – Urtica folium” and standardized by liquid chromatography for its chlorogenic acid content; aerial parts of plants are sold instead of leaves at the herbal shops for medical purposes in Turkey. The objective of our study is to determine quality of samples and compare the chlorogenic acid amount in aerial parts and leaves collected from different localities of Anatolia. Extraction procedure was employed according to European Pharmacopeia 6.0. p-Coumaric acid was used as internal standart. RP-HPLC was performed in order to determine chlorogenic acid amounts. The leaf samples collected from Düzce, Maraş, Işık Mountain and Palandöken Mountain has possesed highest chlorogenic acid amounts 1.91±0.0003%, 1.156±0.0019%, 0.67±0.00068%, 0.63±0.0024% respectively. However amount of chlorogenic acid in aerial parts of same samples has been found 1.047±0.0007%, 0.751±0.0033%, 0.31±0.0085%, 0.488±0.0051% respectively. Results indicate that in all samples, chlorogenic acid content has been found higher in leaves than aerial parts. Present study revealed that usage of the aerial parts instead of leaves for medical purposes isn’t appropriate.