Türkiye'de Gelirin Gıda Tüketimi Üzerine Etkisi

Özet

Tüketc davranışlarını anlamaya yönelk çalışmalar özellkle ülkelern refah poltkalarını değerlendrme açısından önem arz etmektedr. Bu doğrultuda gelrn gıda tüketm üzerndek etksne yönelk öneml düzeyde çalışma gerçekleştrlmştr. Gıda harcamalarında gelrn etksnn ncelenmes, gıda güvenlğ kapsamında yoksul hanelern davranışlarının ncelemes açısından önemldr. Her ne kadar zaman çersnde öneml düzeyde çalışma yapılsa da, bu çalışmaların brçoğu zaman sers verlern kullanmışlardır. Günümüzde gelşen hanehalkları ver setlerne bağlı olarak gözlem sayısı artmış ve daha tutarlı sonuçlar elde edlmeye başlanmıştır. Gelrn gıda tüketmler üzerndek etksnn ncelenmesnde Türkye öneml br ülkedr. 2002-2017 yılları arasında reel anlamda gelr yaklaşık olarak %85 artmıştır. Bu gelr değşmnn hanelern gıda tüketmlern nasıl etkledğne dar çalışmaların yapılmasına htyaç bulunmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı Türkye'de gelrn gıda tüketm üzerne etksn ölçmektr. Çalışma kapsamında TÜİK tarafından toplanan Hanehalkı Bütçe Anket verler kullanılmıştır. Odaklanılan zaman dönem 2002-2017 yılları arasıdır. Ver gözlem yaklaşık 175 bn hanedr. Yöntem olarak en küçük kareler, k aşamalı en küçük kareler, dlm regresyon ve çsel dlm regresyon yaklaşımları kullanılmıştır. Çalışmanın başlıca bulgularına göre gelr artıkça hanelern bütçe çersndek gıda harcamaları payı azalmaktadır. Bu durum kullanılan yöntemden bağımsızdır. Ayrıca dlm regresyon sonuçlarına göre haneler yoksullaştıkça gelrn gıda harcama payı üzerndek negatf yönlü etks artmaktadır. Bu durum özellkle gelr değşkennn harcama değşken çn araç değşken olarak kullanıldığı çsel dlm regresyon yaklaşımında net br şeklde görülmektedr. Marjnal etknn gösterlmes çn hesaplanan esneklk değerlernde se çsellğn dkkate alınması yoksullar çn gelrn gıda tüketm üzerndek etksn çsellğn hmal edldğ hesaplamalara göre azaltmaktadır

Abstract

Understanding consumer behaviors is especially important in the evaluation of welfare policies. In order to understand these issues, there have been several studies on the impact of income on food consumption. Evaluation of the impact of income on food consumption is also important in the context of food security. Even though there are a significant amount of studies, most of them use time-series datasets. Nowadays, with the improvement of the dataset, the observation number of the datasets has significantly increased, and more consistent results have been achieved. Turkey is an important country in the context of the impact of income on food consumption. Income has increased in reel prices by 85% in the period of 2002-2017. Therefore, there is a need to understand how this income change has an effect on food consumption. This paper aims to estimate the impact of income on food consumption in Turkey. We use the Household Budget Survey data provided by TurkStat. The time period is 2002-2017. The observation of the dataset is approximately 175 thousand households. For our empirical strategy, we use ordinary least square, two-stage least square, quantile regression, and endogenous quantile regression. We find that the share of food expenditure in total expenditure decreases as the income of the household increases. This finding is robust across all the empirical methods we use. According to the findings of quantile regression results, the negative impact of income on the share of food expenditure increases as households become poorer. This finding is much more clearly seen in the quantile regression estimation that considers the endogeneity of expenditure variable. In the elasticity estimation, considering the endogeneity decreases the marginal effect of the income compared to the estimation which omits the issue of endogeneity.