BECERİ ÖĞRENİM REHBERİ VE DEĞERLENDİRME REHBERİ HAZIRLAMA: HPV-DNA NUMUNE ALMA ÖRNEĞİ

Özet

AmaçKadınlarda serviks kanseri önemli bir sağlık sorunudur. Serviks kanseri tarama yöntemleri invazif kanser insidansını ve mortalitesini azalttığı düşünülen az sayıdaki tarama yönteminden biridir. Sağlık Bakanlığı son dört yıldır 30-65 yaş kadınlarda HPV numune alma veya pap-smear ile tarama başlatmıştır. Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2014 (UÇEP 2014) her tıp fakültesi mezunun nitelikli bir hekim olması içinsahip olması gereken temel gerekliliklere/yeterliklere yönelik olan ve tıp eğitimi süresince her bir öğrencinin alması gereken asgari eğitimin içeriğini tanımlamaktadır (1). UÇEP 2014’te koruyucu sağlık hizmetleri başlıkları incelendiğinde serviks kanseri taraması da yer almaktadır (1). Mezuniyet öncesi dönemde tıp öğrencileri pap-smear tarama ile ilgili beceriyi öğrenmelerine rağmen HPV ile ilgili numune alma konusunda herhangi bir beceri eğitimi almamakta ve değerlendirme yapılmamaktadır.Gereç ve YöntemÇalışmada Sağlık Bakanlığı’nın serviks kanseri tarama programında geliştirdiği HPV DNA numune alma şeması ve pap-smear alma becerisi eğitim kılavuzu temel alınmıştır. UÇEP’te yer alan ‘hasta ile iletişim, hastayı hazırlama, sterilizasyona uyum, HPV DNA ve pap-smear numune alma, atık yönetimi ve numune saklanması, vajinal muayene’ başlıkları göz önünde bulundurularak 40 maddeden taslak eğitim rehberi oluşturulmuştur (1). Lawshe tekniği kullanılarak uzman görüşleri doğrultusunda farklı meslek gruplarında (aile hekimliği uzmanı, diş hekimliği, kanser tarama merkezi hekimi, ebe ve hemşire) pilot çalışması yapılarak nihai eğitim rehberi oluşturulmuştur. Mesleksel beceri eğitim rehberi oluşturulduktan sonra uzman görüşüne başvurularak değerlendirme rehberinde hasta ile iletişim, hastayı hazırlama, sterilizasyona uyum, numune alma, atık yönetimi ve numune saklanması başlıklarının bu becerinin sınanmasında kullanılması öngörülmüştür.BulgularGeliştirilen HPV DNA numune alma beceri eğitim rehberi Lawshe tekniği kullanılarak KGO %100 ile uzman görüşleri doğrultusunda 33 maddeden oluşturulmuştur. Eğitim rehberinin ölçeklemesinde ‘geliştirilmesi gerekir, henüz olgunlaşmamış, yeterli, iyi seviyede, ustalaşmış’ basamakları kullanılmıştır. HPV DNA numune alma becerisini değerlendirme amacıyla 20 maddeden oluşan ve 5’li Likert ölçeği ile puanlananbir değerlendirme rehberi geliştirilmiştir.Sonuç Ülkemizde tıp fakültesinden mezun olan hekim, uzmanlık eğitimine başlamadığı sürece çoğunlukla Sağlık Bakanlığı’na bağlı birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışmaktadır. Bu nedenle çalışma koşulları ile uyumlu ve UÇEP 2014’te tanımlanan beceri başlıklarının tıp fakültelerinde yeterliliği sağlayacak düzeyde öğretilmesi ve geliştirilen değerlendirme rehberi eşliğinde sınanması esastır. Böylece beceri uygulamaları konusunda yeterli hekimler çalışma hayatında da özgüvenli, başarılı ve diğer sağlık personellerine deöncü olacaktır.

Abstract

Objective Cervical cancer is a major health problem in women. Cervical cancer screening methods are one of the few screening methods considered to decrease the incidence and mortality of invasive cancer. The Ministry of Health has launched HPV sampling or screening with pap-smear in women aged 30-65 for the last four years. The National Core Curriculum 2014 (NCC 2014) defines the content of the minimum training required for each student during the medical education (1). In 2015, cervical cancer screening is included in the review of preventive health services (1). Although medical students learn the skills related to pap-smear screening in the undergraduation period, they do not receive any skills training on HPV and do not make any evaluation. Materials and Methods The study was based on the HPV DNA sampling scheme developed by the Ministry of Health in the cervical cancer screening program and the pap-smear training skills guide. A draft training guide was prepared from 40 items by considering the headings of ‘communication with the patient, patient preparation, sterilization compliance, HPV DNA and pap-smear sampling, waste management and sample storage, vaginal examination ’(1). In accordance with the expert opinions of the Lawshe technique, a pilot study was conducted in different occupational groups (family medicine specialist, dentist, cancer screening center doctor, midwife and nurse) and a final training guide was created. After the preparation of the professional skills guide, it is envisaged to use the expert opinion in the evaluation guideline to communicate with the patient, prepare for the patient, adapt to sterilization, sampling, waste management and storage of samples. Results Developed HPV DNA sampling skill training guide using Lawshe technique SVR 100% was formed by 33 items according to expert opinions. In the scaling of the training guideline, mış needs to be developed, yet immature, sufficient, good level, mastered esinde steps have been used. In order to evaluate HPV DNA sampling ability, an evaluation guideline composed of 20 items and scored with 5-point Likert scale was developed. Conclusions The physician graduated from the medical faculty in our country works mostly in primary health care services under the Ministry of Health as long as it does not begin to specialization training. For this reason, it is essential that the skill titles that are compatible with the working conditions and defined in NCC 2014 should be taught in a level that will ensure competence in the medical faculties and in the light of the evaluation guide developed. Thus, physicians who are competent about their skill applications will be confident, successful and pioneer in other health personel in their working life.