Anamur Kısakahyaoğlu Konağı ve Orta Sofanın Tekâmülü Sorunu

The Kısakahyaoğlu Mansion in Anamur and the Evolution Issue of the Central Sofa

Özet

Anamur Evleri içerisinde Kısakahyaoğlu Konağı, özgün plan şemasınımuhafaza etmiş ve orijinalliğini korumuş orta sofalı bir örneği temsiletmektedir. Bu çalışma da konakla birlikte, orta sofa (merkezi plan) irdelenecek;kökeni ve yaygınlaşması konularına açıklık getirilmeye çalışılacaktır. Ortasofanın (merkezi mekân) menşei Orta Asya’da kadim Türklere kadargitmektedir. Tüm ortaçağ boyunca doğu toplumlarında orta sofa çok sıkuygulanmıştır. Türk ev mimarisi çalışmalarının başlangıcı ve orta sofalı planınbilinen şeması 18. Yüzyılda görülmektedir. 18. yüzyıldan önceki konutplanlarının takibi günümüzde mümkün değildir. Halkın oturduğu konutlardakiiki yüzyıllık bilinmezlik, diğer yapı türleri özellikle de saraylar ile ilişkikurularak anlatılmıştır. Orta sofalı planın ev mimarisinde ortaya çıkışı meselesiçözüme kavuşturulmak istenirken, kendi düşüncemizin doğruluğu ispatedilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Kısakahyaoglu Mansion in Anamur Houses represents a beautiful example with a central hall which has preserved its original plan scheme and its originality. In this study, in addition to the mansion, the middle sofa (central plan) will be examined and its origins and spread will be tried to be clarified. The origin of the middle sofa (central setting) dates back to ancient Turks in central Asia. It was frequently put into use in eastern communities throughout the Middle Ages. The starting point of the studies regarding Turkish style house architecture and the known scheme of the plan with a central sofa are seen in the designs which were drawn in the 18th century. It is impossible today to pursue the plans of house architecture before the 18th century. Attempts have been made to elucidate obscurity as regards the houses in which people resided by making associations with other styles of buildings, particularly with palaces. While, on the one hand, the issue of the emergence of the plan with a middle sofa in house architecture is revealed, on the other hand, we have tried to prove the validity and accuracy of our own view.