MAADAY-KARA DESTANI’NDA ŞAMANİST DÜNYA TASARIMI

Özet

Altay Türkleri çok zengin sözlü kültür ürünlerine sahiptir. Buna bağlı olarak Altaylıların zengin bir destan külliyatı bulunmaktadır. Çalışmamızda Altay Türk destanlarından Maaday-Kara’da yer alan ve şamanist düşüncenin sonucu meydana gelen dünya tasarımı incelenmiştir. İnceleme sonucunda Maaday-Kara Destanı’nda şamanist dünya görüşünün bir sonucu olarak evrenin gökyüzü, yeryüzü ve yeraltı olarak üç kozmik kuşaktan meydana geldiği görülmüştür. Sadece olağanüstü güce sahip olan destan kahramanları bu kuşaklar arasında geçişi yapabilmektedir. Sıradan kişilerden farklı olağanüstü güçlerle donatılmış destan kahramanları, göğe ve yeraltına çeşitli yolculuklar yaparak yeryüzünü çeşitli tehlikelerden korumakta, yeryüzündeki dengeyi sağlamaya çalışmaktadırlar. Maaday-Kara Destanı’nda mitolojik düşüncenin sonucunda ortaya çıkmış şamanist dünya modeli hâkimdir.

Abstract

Altay Turks have very rich verbal cultural products. Accordingly, the Altai have a rich epic collection. In our work, the shamanist world design was examined in Maaday-Kara from Altay Turkish epics. As a result of the examination, it is seen that in the Epic of Maaday-Kara, as a result of the shamanistic worldview, the universe has come to the three cosmic zones as the sky, the earth and the underworld. Only epic heroes with extraordinary powers can make a transition between these zones. The epic heroes try to maintain balance on earth by protecting the earth from various hazards by making various trips to the sky and underground. The Epic of Maaday-Kara has a shamanist world model that emerged as a result of mythological thought.